یعنی چه
عرق النسا اصطلاحی در طب سنتی و محاورهای است که به بزرگترین عصب بدن یعنی «عصب سیاتیک» یا «عصب ورکی» اشاره دارد. همچنین به درد شدیدی که به دلیل فشار یا تحریک این عصب از ناحیه کمر آغاز شده و به باسن، پشت ران و ساق پا منتشر میشود، بیماری عرق النسا میگویند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه «عِرْقُ النَّسَا» (Erq-on-Nasā) است. حرف «ن» و «س» مفتوح هستند و در انتهای آن الف مقصور قرار دارد. در باور عامیانه به اشتباه آن را به صورت «نِساء» (به معنی زنان) تلفظ میکنند که نادرست است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح با توجه به تعداد حروف درخواستی میتواند خودِ «عرق النسا» (۸ حرف)، «سیاتیک» (۶ حرف) یا «عصب ورکی» (۸ حرف) باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی معادل دقیق بیماری و درد ناشی از آن Sciatica و معادل خودِ عصب، Sciatic nerve است.
به عربی
در زبان عربی اصیل و طب سنتی از همان واژه «عرق النسا» استفاده میشود و در اصطلاح پزشکی مدرن عربی به آن «ألم العصب الوركي» (درد عصب ورکی) میگویند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، برای اشاره به این بیماری و عصب مربوط به آن از واژه فرانسویالاصل Siyatik استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی سره و اصطلاحات پزشکی کالبدشناسی آن شامل «عصب ورکی» یا «پیِ ورکی» است. در گذشته و برخی گویشها به آن «درد کجوک» نیز میگفتند و امروزه واژه فرانسوی «سیاتیک» رایجترین برگردان آن است.
نماد چیست
عرق النسا نماد اسطورهای یا مذهبی خاصی ندارد؛ اما در ادبیات و فرهنگ عامه به عنوان استعاره و نمادی از یک درد بسیار شدید، فلجکننده و جانکاه یاد میشود که انسان را از فعالیت بازمیدارد.
جمعبندی و توضیح کامل عرق النسا
واژه «عرق النسا» یک اصطلاح اصیل پزشکی در طب سنتی است که امروزه در علم پزشکی نوین با نام «سیاتیک» شناخته میشود. این کلمه ترکیبی از «عِرق» به معنای رگ یا عصب و «نَسَا» به معنای فراموشی است؛ پزشکان کهن مانند ابنمنظور بر این باور بودند که درد این عصب آنقدر شدید و طاقتفرساست که باعث میشود بیمار تمام دردهای دیگر خود را فراموش کند. بنابراین، باور عموم مردم که آن را به واژه «نِساء» (زنان) مرتبط میدانند، کاملاً اشتباه است و این بیماری هیچ ارتباطی با جنسیت ندارد.
از نظر کالبدشناسی، عرق النسا یا همان عصب سیاتیک، بزرگترین و بلندترین عصب در بدن انسان است که از ناحیه لومبوساکرال (کمر) آغاز شده، از باسن و پشت ران عبور میکند و تا انتهای پا امتداد مییابد. تحریک، گرفتگی یا فتق دیسک کمر میتواند به این عصب فشار وارد کرده و دردهای تیرکشندهای را ایجاد کند. در متون مذهبی و قرآن کریم این واژه عیناً نیامده است، اما در تفاسیر تاریخی و احادیث نقل شده که حضرت یعقوب (ع) به این بیماری مبتلا بوده است.