یعنی چه
به کسی گفته میشود که بیش از حد نیاز بدن غذا میخورد، شیفته و بندهشکم است و تمام توجهش معطوف به لذتهای مادی سفره و شکمپروری است.
تلفظ
واژه اول ترکیبی از [پر + خور (بن مضارع خوردن)] و واژه دوم متشکل از [شکم + پرست (بن مضارع پرستیدن)] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «پرخور و شکم پرست» میتواند به خود این واژه با ۱۳ حرف یا پاسخهای مترادفی نظیر شکمباره اشاره داشته باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Glutton رایجترین معادل برای مفهوم شکمپرستی افراطی است که با گناهان کبیره نیز پیوند دارد.
به عربی
در زبان عربی تعابیر متعددی مانند ابنالبطن یا کثیرالاکل برای توصیف این ویژگی اخلاقی به کار میرود.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل شکمبنده، شکمخواره و واژگان کنایی مانند بندهشکم است. در مقابل، واژههایی چون کمخوراک، کمخوار و قناعتپیشه به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
نماد چیست
در ادبیات فارسی و متون اخلاقی، این مفهوم کنایه از غلبه شهوت شکم بر ارزشهای معنوی و انسانی است. در فرهنگ جهانی و مسیحیت قرون وسطی نیز شکمپرستی (Gluttony) یکی از گناهان کبیره محسوب شده و معمولاً با نماد خوک یا مگس تصویر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل پرخور و شکم پرست
عبارت «پرخور و شکمپرست» در زبان و فرهنگ فارسی توصیفکننده فردی است که کنترل رفتار تغذیهای خود را ندارد و لذتهای جسمانی و مادی را بر اعتدال و معنویت ترجیح میدهد. این کلمه ریشه در واژگان اصیل فارسی دارد و از ترکیب صفات فاعلی ساخته شده است که معنای بندگی و شیفتگی افراطی نسبت به غذا را میرساند.
در متون دینی و اخلاقی، اگرچه خود این واژه مستقیماً نیامده، اما مفاهیم معادل آن مانند اسراف در خوردن، تبذیر و رفتار حیوانی در تغذیه (مانند آیه ۱۲ سوره محمد) به شدت نکوهش شده است. این مفهوم همواره در تقابل با زهد، قناعت و عفتالبطن قرار میگیرد.