یعنی چه
این عبارت یک ترکیب وصفی/اضافی در زبان فارسی است. در مفهوم مادی به جامه و لباسی که از پشم گوسفند تهیهشده (جامه پشمی) یا پوستین اطلاق میشود. در مفهوم کنایی و ادبی، اشاره به پوشش تزویر دارد که فرد حقیقت پلید خود را پشت ظاهری آرام پنهان میکند.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت اضافهٔ بیانی یا استعاری [jāme-ye gūsfand] است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، این عبارت معمولاً به عنوان نشانه برای کلماتی چون پشم، پوستین یا صوف آورده میشود. همچنین خود واژه «جامه گوسفند» دقیقاً دارای ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
برای مفاهیم کنایی اصطلاح مَثَل معروف از Sheep's clothing استفاده میشود و برای لباس بافته شده از پشم، Woolen garment دقیق است.
به عربی
در متون عربی برای اشاره به پشم گوسفند از صوف الغنم و برای کنایهٔ گرگ در لباس میش از تعابیری همچون ثیاب حملان استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به پوستین یا پوشش گوسفند عبارت Koyun postu و برای لباس پشمی واژه Yün giysi به کار میرود.
نماد چیست
این عبارت در ادبیات و فرهنگ عامه، نماد آشکار نفاق و دورویی است. اصطلاح معروف «گرگ در جامه گوسفند» که ریشه در حکایات کهن ایزوپ و متون عهد جدید دارد، به خوبی نشاندهنده شخصی است که با ظاهری بیآزار، مقدسمآب و آرام، قصد فریب و آسیب رساندن به دیگران را دارد. از سوی دیگر در نگاه ساده لغوی، جامه پشمینه گوسفند نماد زهد، سادگی و زندگی درویشی یا چوپانی است.
جمعبندی و توضیح کامل جامه گوسفند
عبارت «جامه گوسفند» یک اصطلاح یا مدخل مستقل و ثبتشده در لغتنامههای معتبر و کهن فارسی به شمار نمیرود، بلکه یک ترکیب اضافی است که بستگی به سیاق متن، دو کاربرد کاملاً متفاوت دارد. در معنای نخست و مادی خود، به پوشش طبیعی بدن گوسفند یعنی پشم و پوستین یا لباسهای ضخیم بافته شده از پشم (جامه پشمی) اشاره دارد که نمادی از سادگی، زهد، و پوشش اصیل زمستانی یا چوپانی است.
در کاربرد دوم که بسیار رایجتر و کنایی است، این عبارت بخشی از ضربالمثل بینالمللی «گرگ در جامه گوسفند» است. در این حالت، جامه گوسفند استعاره از نقاب تزویر، ریاکاری و ظاهر فریبندهای است که افراد مکار و خطرناک برای پنهان کردن ماهیت آسیبرسان و پلید خود به تن میکنند تا اعتماد دیگران را جلب نمایند.