یعنی چه
ترکیبی وصفی در زبان عربی است که وارد فارسی شده و به گیاهی یکساله از تیرهٔ شببویان (کلمیان) اشاره دارد. دانههای این گیاه رنگ روشن (مایل به زرد یا سفید) دارند و طعم آنها نسبت به خردل سیاه ملایمتر است. از این دانهها در طب سنتی و برای تهیه چاشنی و سس خردل استفاده میشود.
تلفظ
این عبارت به صورت «خَ رْ دَ لِ اَ بْ یَ ض» [xardal-e abyaz] خوانده میشود که شامل واژهٔ خردل به همراه صفت ابیض (سفید) با کسرهٔ اضافه است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ عبارت «خردل ابیض» دقیقاً ۸ حرف دارد. همچنین بسته به طراح جدول، معادلهای دیگری چون «خردل سفید» یا «اسفند سفید» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این گیاه White mustard یا Yellow mustard گفته میشود. نام علمی و ثبتشدهٔ آن در زیستشناسی Sinapis alba (یا Brassica alba) است.
به عربی
در منابع عربی برای اشاره به این گونه گیاهی از اصطلاحات «الخردل الأبيض» (خردل سفید) یا «خردل أصفر» (خردل زرد) استفاده میکنند.
به فارسی
برگردان دقیق و اصیل این ترکیب در زبان فارسی، «خردل سفید» است. در منابع طب سنتی و متون قدیمی گاهی از آن با نامهای «اسفند سفید»، «کبر ابیض» یا «حرف فارسی» نیز یاد شده است.
در قرآن
خود ترکیب «خردل ابیض» در قرآن نیامده است، اما واژهٔ «خردل» دو بار در قرآن در قالب عبارت «مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ» (آیه ۴۷ سوره انبیاء و آیه ۱۶ سوره لقمان) به کار رفته است که به کوچکترین و ریزترین مقیاس قابل تصور برای حسابرسی اعمال انسانها اشاره دارد.
نماد چیست
در ادبیات دینی و اخلاقی (قرآن کریم و عهد جدید)، دانه خردل به دلیل جثه بسیار ریزش نماد «کوچکیِ بینهایت»، «دقت مینیاتوری در حسابرسی» و «ایمان خالص اما کوچک» است. در فرهنگهای باستانی شرق و هند نیز دانههای خردل نمادی از باروری و حاصلخیزی بودهاند.
جمعبندی و توضیح کامل خردل ابیض
«خردل ابیض» یک ترکیب وصفی عربی به معنای «خردل سفید» است که در زبان فارسی کاربرد دارد. این اصطلاح در علم گیاهشناسی و طب سنتی به گونهای خاص از گیاه خردل با نام علمی Sinapis alba اشاره میکند که دانههایی مایل به زرد یا سفید دارد. طعم این گونه نسبت به خردل سیاه ملایمتر بوده و چاشنی معروف خردل زرد ملایم از آن تهیه میشود.
اگرچه خود این ترکیب کامل در متن قرآن مجید ذکر نشده، اما ریشهٔ آن یعنی واژهٔ «خردل» در آیات الهی به عنوان نماد و مَثَلی برای ریزترین، دقیقترین و مینیاتوریترین مقیاس در سنجش و حسابرسی اعمال انسانها در روز قیامت به کار رفته است تا نشان دهد هیچ عملی، هرچند به اندازه یک دانه خردل، پنهان نمیماند.
این واژه در لغتنامهها و جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک پاسخ ۸ حرفی شناخته میشود و مترادفهای فارسی و سنتی گوناگونی مانند اسفند سفید و حرف ابیض دارد که نشاندهنده پیشینه استفاده از آن در داروسازی قدیم است.