پری زدگی یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل پری زدگی

واژه «پری‌زدگی» یکی از اصطلاحات کهن و اصیل زبان فارسی است که ریشه در باورهای اساطیری و فرهنگ عامه مردم ایران دارد. جز اول این واژه یعنی «پری» ریشه در واژه اوستایی pairikā دارد که در دوران پیش از اسلام موجودی آسیب‌رسان تلی می‌شد و در دوران اسلامی تغییر ماهیت داد. ترکیب آن با پسوند «زدگی»، اصطلاحی را پدید آورده که به معنای مورد اصابت یا آسیب موجودات غیرارگانیک قرار گرفتن است.

این واژه در دو حوزه کاربرد برجسته داشته است؛ نخست در باورهای عامیانه که به معنای حلول جن یا پری در بدن انسان و از دست رفتن تعادل روانی فرد بود، و دوم در طب سنتی ایران که پزشکان قدیم از آن به عنوان یک برچسب توصیفی برای بیماری‌هایی نظیر صرع، حملات غش، بی‌هوشی و اختلالات حاد روانی استفاده می‌کردند.

اگرچه خودِ واژهٔ فارسی «پری‌زدگی» در قرآن کریم نیامده است، اما مفهوم متناظر آن در آیه ۲۷۵ سوره بقره با عبارت «الَّذی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطانُ مِنَ الْمَسِّ» تبیین شده که مترجمان کهن فارسی آن را دقیقاً به پری‌زدگی یا دیوانگی ترجمه کرده‌اند. امروزه این واژه بیشتر بار ادبی، تاریخی و نشانه شناختی دارد و در روان‌شناسی مدرن نمادی از فروپاشی مرز واقعیت و خیال محسوب می‌شود.