یعنی چه
اطاله کلام در لغت به معنای دراز کردن سخن و زیادهگویی است. این اصطلاح زمانی به کار میرود که فرد بیش از حد لازم به شرح یک مطلب میپردازد و از اصل اختصار خارج میشود. در علم بلاغت، اگر این طولانی شدن بدون فایده باشد، یک عیب سخنوری به شمار میرود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب اسمی به صورت «اِطالِهِیِ کَلام» (etāle-ye kalām) است که از دو واژه عربی «اطاله» (بر وزن افعال) و «کلام» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد. واژههای هممعنی دیگر مانند اطناب یا تطویل نیز معمولاً به عنوان جایگزینهای ۵ حرفی کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم پرگویی و به درازا کشاندن سخن از واژگانی چون Prolixity و Verbosity استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب خود ریشه عربی دارد و در متون بلاغی عرب به صورت إطالة الكلام یا تطویل شناخته میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی برای این اصطلاح شامل واژههایی چون درازگویی، پرگویی، زیادهگویی، تفصیل بیمورد و بسط سخن است.
در قرآن
خودِ عبارت ترکیبی «اطاله کلام» در متن قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، در حوزه بلاغت قرآنی، مفهوم «اطناب» (زیادهگویی دارای فایده و هدایتگر) در آیات دیده میشود، اما «تطویل» یا همان اطاله کلامِ بدون فایده با فصاحت قرآنی ناسازگار بوده و در کلام الهی وجود ندارد. همچنین در توصیههای اخلاقی اسلام بر خلاصه کلام و پرهیز از زیادهگویی تاکید شده است.
جمعبندی و توضیح کامل اطاله کلام
اطاله کلام یک ترکیب اسمی با ریشه عربی است که در زبان فارسی به معنای دراز کردن سخن، زیادهگویی و خارج شدن از حد اختصار به کار میرود. این واژه از دو بخش «اطاله» (از ریشه طول به معنی کش دادن) و «کلام» (به معنی سخن) ساخته شده است. در ادبیات و علم بلاغت، طولانی کردن سخن اگر بدون دلیل و فایده باشد، نوعی ضعف در فصاحت و سخنوری به شمار میرود و به آن تطویل نیز میگویند.
در فرهنگ عامه و ادبیات تعلیمی، همواره به کوتاهگویی و گزیدهگویی سفارش شده و اطاله کلام امری ناپسند قلمداد میشود؛ چرا که باعث خستگی شنونده و گم شدن مغز کلام در میان انبوهی از کلمات اضافی میگردد. نماد سنتی این مفهوم در ادبیات فارسی ساز «طنبور» است که به دلیل میانتهی بودن و تولید صدای طولانی و مداوم، به فرد پرگو تشبیه میشود.
این اصطلاح در زبانهای دیگر مانند انگلیسی با واژههایی نظیر Prolixity و Verbosity معادلسازی میشود. اگرچه خود این ترکیب در قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم اخلاقی و بلاغی اسلام همواره مؤمنان را به حکمت در گفتار و پرهیز از بیهودهگویی دعوت میکنند.