یعنی چه
اندزیت یک اصطلاح زمینشناسی برای معرفی نوعی سنگ آذرین خروجی یا بیرونی است. این سنگ از سرد شدن سریع گدازهها در سطح زمین تشکیل میشود و ترکیب شیمیایی آن حدواسط بین بازالت (تیره و بازی) و ریولیت (روشن و اسیدی) قرار دارد. رنگ آن معمولاً خاکستری، خاکستری مایل به سبز یا قهوهای است و پس از بازالت، فراوانترین سنگ آتشفشانی در پوسته زمین به شمار میرود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی با کسر حرف «د» به صورت آندِزیت (Andesite) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوال، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «نوعی سنگ آتشفشانی»، «سنگ آذرین بیرونی حدواسط» یا «سنگی که نامش را از رشتهکوه آند گرفته» کاربرد دارد و کلمه اصلی ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این سنگ آتشفشانی Andesite گفته میشود که صفت مشتق از آن به صورت Andesitic (آندزیتی) کاربرد دارد.
به عربی
در متون علمی و زمینشناسی زبان عربی، عینا همین اصطلاح فرنگی را به صورت «أنديزيت» یا «صخر الأنديزيت» به کار میبرند.
به فارسی
این کلمه ریشه بومی در زبان فارسی ندارد و یک اصطلاح علمی وارداتی است. در زبان فارسی اصطلاح عامیانه مستقیمی برای آن نیست، اما در دستهبندیهای تخصصی به آن «سنگ آتشفشانی واسط» یا «سنگ آذرین بیرونی حدواسط» میگویند. همچنین برخی نمونههای سنگ ساختمانی از این جنس در ایران با نامهای محلی مانند «سنگ اسپراخون» یا «سنگ مراغه» شناخته میشوند.
نماد چیست
اندزیت در فرهنگ عامه یا طالعبینی نماد و نشانهای ندارد، اما در علم زمینشناسی و تکتونیک، نماد شاخص «مناطق فرورانش» (مرز صفحات تکتونیکی زمین) و آتشفشانهای انفجاری و فعال پوسته زمین به شمار میرود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه اندزیت (Andesite) یک واژه کاملاً بیگانه و تخصصی است که ریشه آن به نام رشتهکوه معروف «آند» (Andes) در آمریکای جنوبی بازمیگردد؛ چرا که این نوع سنگ به فراوانی در آتشفشانهای این زنجیره کوهستانی یافت میشود و با اضافه شدن پسوند زمینشناسی «-ite» (یت) نامگذاری شده است.
جمعبندی و توضیح کامل اندزیت
اندزیت (یا آندزیت) یکی از مهمترین و فراوانترین سنگهای آذرین بیرونی در پوسته زمین است که از نظر ترکیبی در دسته سنگهای حدواسط قرار میگیرد؛ به این معنی که ویژگیهای شیمیایی آن چیزی بین بازالتِ تیره و ریولیتِ روشن است. این سنگ بر اثر فعالیتهای آتشفشانی و خروج گدازه به سطح زمین و سپس انجماد سریع آن پدید میآید.
نام این واژه کاملاً فرنگی بوده و از رشتهکوه «آند» در آمریکای جنوبی اقتباس شده است، زیرا این نواحی کوهستانی سرشار از سنگهای آندزیتی ناشی از فرورانش صفحات زمین هستند. در بازار سنگ و ساختوساز ایران نیز گونههایی از این سنگ با نامهای محلی نظیر سنگ اسپراخون خرید و فروش میشود و به دلیل مقاومت بالا کاربرد ساختمانی دارد.