معنی
فقیه به کسی گفته میشود که در دانش فقه اسلامی تخصص دارد و با استفاده از منابع اصلی مانند قرآن و سنت، احکام شرعی را استنباط و تفسیر میکند.
یعنی چه
واژه فقیه در لغت به معنی کسی است که فهمی عمیق و دقیق دارد و در اصطلاح، به مجتهد و دینپژوهی اطلاق میشود که قوانین و تکالیف دینی را بهخوبی میشناسد.
مترادف
واژههایی مانند مجتهد، عالم دین و مفتی در بافت علوم اسلامی نزدیکترین معانی را به فقیه دارند.
متضاد
در بافت دینی و تخصصی، افرادی که خود صاحبنظر نیستند و پیرو (مقلد) یا عامی محسوب میشوند، در مقابل فقیه قرار میگیرند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه عربی (ف-ق-ه) مشتق شدهاند که به معنای درک و فهم ژرف است.
تلفظ
این کلمه به صورت فَقیه تلفظ میشود که حرف 'ف' مفتوح و 'ق' مکسور همراه با یای کشیده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ پرسشهایی مانند 'دانشمند دینی' یا 'حقوقدان اسلامی' معمولاً کلمه ۴ حرفی فقیه است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این مفهوم در زبان انگلیسی از واژههای تخصصی حوزه حقوق و دین استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فقیه
واژه فقیه از ریشه عربی «ف-ق-ه» به معنی فهم عمیق و دقیق گرفته شده است. در اصطلاح علوم و فرهنگ اسلامی، فقیه به دانشمندی گفته میشود که به درجهای از علم و آگاهی رسیده باشد که بتواند احکام و قوانین شرعی را از منابع اصلی آن یعنی قرآن، سنت، عقل و اجماع استخراج و تبیین کند.
اگرچه خود کلمه فقیه به صورت اسم مفرد در قرآن نیامده، اما مشتقات فعلی آن بارها با تاکید بر لزوم درک عمیق دین به کار رفتهاند. فقیه در جامعه اسلامی نقشی مشابه یک حقوقدان تخصصی را ایفا میکند که مرجع پاسخگویی به مسائل و تکالیف عملی مکلفان است.
این مفهوم با اصطلاحاتی چون مجتهد قرابت نزدیکی دارد و در ساختارهای مذهبی و سیاسی معاصر مانند اندیشه ولایت فقیه، از جایگاه و اهمیت ویژهای برخوردار است.