معنی
پرهیز در زبان فارسی به معنای خودداری، اجتناب و دوریگزیدن آگاهانه از یک رفتار، گناه یا غذای خاص است. این واژه در بافت پزشکی به معنای رعایت رژیم غذایی و در متون کهن به معنای پارسایی و تقوا به کار میرود.
یعنی چه
پرهیز یعنی انسان با اراده و آگاهی خود، از انجام کارهایی که به روح یا جسم او آسیب میرساند (مانند گناهان یا غذاهای مضر) خودداری کند و مهار نفس خویش را در دست بگیرد.
مترادف
واژههای فوق در بافتهای مختلف اخلاقی، دینی و پزشکی به عنوان هممعنی پرهیز استفاده میشوند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده تسلیم شدن در برابر خواستهها یا اقدام به انجام کار بدون خودداری هستند.
در جدول
در کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف خواستهشده میتوانید از واژه پنجحرفی پرهیز یا گزینههای جایگزین استفاده کنید.
به انگلیسی
بسته به بافت متن (پزشکی، اخلاقی یا عمومی) معادلهای متفاوتی در انگلیسی برای این واژه وجود دارد.
به عربی
در زبان عربی برای معنای اخلاقی و دینی از واژههایی چون اجتناب و برای معنای پزشکی از حمیة استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل پرهیز
واژه «پرهیز» یک اصطلاح اصیل فارسی با ریشهای کهن در زبان فارسی میانه (pahrēz) است که مفهوم بنیادی آن بر دوری گزیدن آگاهانه، مراقبت و خویشتنداری استوار است. این واژه در هدایت رفتار انسان نقش کلیدی دارد و حوزههای گوناگونی از جمله اخلاق، دین و پزشکی را در بر میگیرد؛ به طوری که در پزشکی به معنای رژیم غذایی و در اخلاق به معنای کنترل نفس شناخته میشود.
اگرچه خود واژه «پرهیز» به دلیل ریشه ایرانیاش در متن عربی قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم عمیق قرآن مانند «تقوا» و «اجتناب از گناه» که صدها بار بر آنها تأکید شده، در زبان فارسی دقیقاً به پرهیزکاری و خودنگهداری ترجمه میشوند. در فرهنگ عمومی نیز این کلمه یادآور پاکدامنی، اراده قوی و سپر رفتاری در برابر آسیبهای جسمی و روحی است.