معنی
«بجهند» فعل مضارع التزامی، سوم شخص جمع (آنها) از مصدر «جهیدن» است که به معنی پریدن، خیز برداشتن و حرکت ناگهانی به سمت بالا یا جلو است. همچنین در کاربردهای مجازی میتواند به معنای فرار کردن یا ناگهان بیرون پریدن باشد.
یعنی چه
این واژه ساختاری دستوری دارد و به این معنی است که «لازم است یا مایلند که بپرند». برای مثال در عبارت «اگر ترسیدند، بجهند» یعنی در صورت ترسیدن، اقدام به پریدن یا فرار ناگهانی کنند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتحهی حرف اول (بـ)، فتحهی حرف دوم (ج) و فتحهی حرف سوم (هـ) به صورت بَجَهَند است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی که به عنوان راهنما میآیند معمولاً در قالب افعالی مثل «بپرند» یا «جهش کنند» هستند که پاسخ ۵ حرفی آن «بجهند» میشود.
به انگلیسی
با توجه به ساختار التزامی فعل، معادلهای انگلیسی آن در حالت جمع و با افعال وجهی بیان میشوند.
به عربی
در زبان عربی از ریشههای «قفز» (پریدن) و «وثب» (جهیدن) برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنای خالص فارسی برای این فعل شامل بپرند، جهش کنند، خیز بردارند و در برخی متون کهن به معنای بگریزند یا فرار کنند است.
نماد چیست
خود فعل «بجهند» به دلیل ساختار صرفی نماد مستقلی نیست، اما مصدر آن (جهیدن) در ادبیات فارسی نمادی از شتاب، تغییر وضعیت ناگهانی، فرار از خطر و گاه غلیان و رهایی روح به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بجهند
واژهٔ «بجهند» یک کلمه یا اسم مستقل نیست، بلکه یک ساختار صرفی و فعلی در زبان فارسی است. این واژه در واقع فعل مضارع التزامی، سوم شخص جمع از مصدر «جهیدن» (به ریشه کهن پارسی میانه و ایرانی باستان) است که معنای اصلی آن «بپرند»، «جهش کنند» یا «خیز بردارند» میباشد. پیشوند «بـ» در ابتدای واژه، وظیفهٔ ساختن وجه التزامی یا زینت را بر عهده دارد.
این واژه در متون کهن و محاورهای علاوه بر معنای پرش فیزیکی، گاهی به معنای مجازیِ فرار کردن، گریختن یا خارج شدن ناگهانی از یک موقعیت نیز به کار رفته است. در بازیهای فکری و جدول کلمات، این واژه به عنوان یک پاسخ دقیق پنج حرفی برای راهنماهایی نظیر «بپرند» شناخته میشود.
از نظر زبانشناسی، این فعل کاملاً فارسی است و کاربرد مستقیمی در متن قرآن ندارد، هرچند در ترجمههای فارسی قرآن کریم ممکن است برای افعالی با ریشههای عربی مانند «قفز» یا «وثب» به عنوان برگردان استفاده شود. معادلهای بینالمللی آن نیز نشاندهنده اقدام به پریدن در حالت جمع است.