یعنی چه
این کلمه یک اسم خاص (اعلام) خارجی است و به گوستاو تئودور فخنر (Gustav Theodor Fechner) اشاره دارد. او فیزیکدان، فیلسوف و بنیانگذار اصلی روانشناسی تجربی و علم سایکوفیزیک بود که رابطه میان محرکهای مادی و احساسات ذهنی را فرمولهبندی کرد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی به صورت [ ف ِ ن ِ ] (Fechner) است که گاهی در متون روانشناسی به صورت «فچنر» نیز نگاشته و تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «دانشمند آلمانی بنیانگذار سایکوفیزیک»، «فیلسوف آلمانی واضع قانون محرک و احساس» یا «مبتکر روانشناسی فیزیکی»، واژه ۴ حرفی «فخنر» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و زبان مبدأ (آلمانی) این نام به صورت Fechner نوشته میشود و معمولاً در عبارات علمی نظیر Fechner's law کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی نیز برای اشاره به این دانشمند و نظریاتش، عینا از نگارش لاتین و غربی نام او یعنی Fechner استفاده میشود.
به فارسی
این واژه ریشه و اصالت فارسی ندارد و یک نام خاص بیگانه است؛ بنابراین معادل واژگانی در فارسی ندارد و در لغتنامههایی مانند دهخدا صرفاً به عنوان یک مدخل اعلام (اسم خاص) معرفی شده است.
نماد چیست
نام فخنر نماد و یادآور «قانون وبر-فخنر» در روانشناسی و فیزیک است که با فرمول ریاضی $S = K \ln I$ نمایش داده میشود. این فرمول اثبات میکند که شدت احساس ذهنی انسان با لگاریتم شدت محرک فیزیکی تناسب دارد.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Fechner یک نام خانوادگی با ریشه آلمانی است. در بستر علمی و دانشگاهی جهان، این نام مترادف با آغاز روانشناسی کمی و تجربی و بررسی آزمایشگاهی رابطه تن و روان شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فخنر
واژه «فخنر» یک لغت یا صفت در زبان فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص (اعلام) خارجی است که به واسطه ترجمه متون علمی و فلسفی وارد زبان ما شده است. این نام متعلق به گوستاو تئودور فخنر، دانشمند، فیزیکدان و فیلسوف شهیر آلمانی در قرن نوزدهم میلادی است که او را پدر روانشناسی تجربی مینامند.
علیاکبر دهخدا نیز در لغتنامه خود این واژه را به عنوان یک شخصیت تاریخی و علمی معرفی کرده و به نظریه او درباره یگانگی روح و جسم اشاره داشته است. مهمترین یادگار علمی او «قانون وبر-فخنر» است که ارتباط ریاضی میان محرکهای فیزیکی و ادراک حسی انسان را تبیین میکند.
بنابراین، این کلمه فاقد مترادف، متضاد یا همخانواده در زبان فارسی یا عربی است و در طرح سوالات جدولهای کلمات متقاطع، به عنوان یک پاسخ ۴ حرفی برای معرفی بنیانگذار سایکوفیزیک آلمان به کار میرود.