یعنی چه
چاودم یک واژه نوپدید و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که به یک گیاه هیبرید (دورگه) اشاره دارد. این غله از تلاقی ژنتیکی گندم و چاودار حاصل شده و ویژگیهای مثبتی چون مقاومت بالای چاودار در شرایط سخت محیطی و کیفیت مطلوب گندم را به ارث برده است.
تلفظ
این کلمه از دو بخش «چاو» (با سکون واو) و «دُم» (با ضمه دال و سکون میم) تشکیل شده است که به راحتی تلفظ میشود.
در جدول
در طراحان جدولهای متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «غله دورگه گندم و چاودار» یا «نام دیگر تریتیکاله» به کار میرود و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
واژه انگلیسی آن ترکیبی از نام علمی گندم (Triticum) و چاودار (Secale) است.
به عربی
عبارت «القمح الشیلمی» در زبان عربی به طور تحتاللفظی به معنای «گندمِ چاوداری» است.
به ترکی
زبان ترکی برای این غله مدرن علمی، همان اصطلاح بینالمللی را با نگارش لاتین خود به کار میبرد.
به فارسی
فرهنگستان زبان و ادب فارسی این واژه را از ترکیب بخش اول «چاودار» و بخش پایانی «گندم» ساخته است تا جایگزین اصطلاح بیگانه تریتیکاله شود.
نماد چیست
در مفاهیم نوین علمی و کشاورزی، چاودم به عنوان نمادی از توانایی بشر در اصلاح نژاد گیاهی، غلبه بر فقر غذایی و خلق گیاهانی مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل چاودم
واژه چاودم یک نوواژه کاملاً علمی و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزه زیستشناسی و کشاورزی است. این کلمه از ترکیب هوشمندانه بخش اول واژه «چاودار» و بخش پایانی واژه «گندم» شکل گرفته است تا به غلهای دورگه و نوین اشاره کند. این گیاه در دنیا با نام علمی تریتیکاله (Triticale) شناخته میشود که حاصل پیوند آزمایشگاهی گندم و چاودار است.
هدف از خلق این گیاه، تلفیق ویژگیهای برتر غلات پایه بوده است؛ به طوری که چاودم مقاومت بالای چاودار در برابر شرایط سخت محیطی، خاکهای کمبازده و سرما را در کنار کیفیت دانه و بازدهی بالای گندم به طور یکجا داراست. این واژه در حل جدولهای متقاطع نیز کاربرد زیادی دارد و یک کلمه ۵ حرفی به شمار میرود.