یعنی چه
معبودان باطل به معنی خدایان دروغین، بتها، یا هر موجود و پدیدهای (از سنگ و چوب گرفته تا انسانها، جنیان و هوا و هوس) است که به ناحق و به جای خداوند یگانه مورد پرستش، طاعت یا کرنش قرار گیرد. این ترکیب از دو واژه معبود (پرستششده) و باطل (ناحق و ناپایدار) تشکیل شده است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب وصفی به صورت «مَعبودانِ باطِل» (ma'būdāne bātel) است که در آن «معبودان» جمعِ معبود به همراه کسرهٔ اضافه به صفت «باطل» متصل میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول «معبودان باطل» است که ۱۱ حرف دارد. همچنین واژههای کنایی و مترادفی چون «طاغوت»، «اصنام» و «بتها» نیز ممکن است مد نظر طراح جدول باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به معبودان باطل و خدایان ساختگی بیشتر از عبارات False deities یا False gods و برای اشاره به بتهای عینی از واژه Idols استفاده میشود.
به عربی
در زبان و ادبیات عربی، این مفهوم با عباراتی نظیر «الآلهة الباطلة» یا «المعبودات الباطلة» بیان میشود. همچنین در متن قرآن از واژگانی چون طاغوت، اصنام و انداد برای اشاره به این مفهوم استفاده شده است.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژگان جایگزین برای این ترکیب شامل «خدایان دروغین»، «بتها»، «معبودهای ساختگی»، «آلهه باطل» و «طاغوتها» است. در حوزه ادبیات توحیدی، این واژه در برابر معبود حق یا خدای یگانه قرار میگیرد.
در قرآن
در قرآن کریم اگرچه عین عبارت فارسی «معبودان باطل» نیامده، اما مصادیق آن بارها با تعابیری همچون «طاغوت» (در آیه ۲۵۶ بقره)، «دُونِ اللَّه» یعنی غیر خدا (در آیه ۹۸ سوره انبیاء) و «شرکاء» مطرح شده است. قرآن تمام آنچه غیر از خدا پرستش میشود را باطل، بیاثر و هیزم جهنم میخواند.
جمعبندی و توضیح کامل معبودان باطل
عبارت «معبودان باطل» یک ترکیب وصفی دینی و کلامی است و به هر چیزی اشاره دارد که شایستگی پرستش ندارد اما انسانها از روی جهل یا طغیان، آن را معبود و وجههٔ همت خود قرار میدهند. ریشهٔ این کلمات عربی است؛ معبود از (ع ب د) به معنی پرستششده و باطل از (ب ط ل) به معنی ناپایدار و بیاساس است.
در طول تاریخ، معبودان باطل شکلهای گوناگونی به خود گرفتهاند؛ گاه به صورت بتهای سنگی و چوبی مانند لات و عزی یا گوساله سامری بودهاند، گاه به صورت انسانهای طغیانگر و مدعی خدایی همچون فرعون و نمرود جلوه کردهاند، و گاه در تفاسیر اخلاقی و عرفانی، به شکل «هوای نفس» و تمایلات مادی انسانها که سد راه حقیقت میشوند، تعریف شدهاند.
در دیدگاه توحیدی اسلام و آیات قرآن کریم، تقابل همیشگی میان «حق» (خداوند راستین) و «باطل» (معبودهای ساختگی) وجود دارد. قرآن کریم با بیاعتبار خواندن این معبودها، تأکید میکند که آنها توانایی سود رساندن، زیان زدن یا هدایت کردن انسانها را ندارند و پرستش آنها سرانجامی جز تباهی ندارد.