یعنی چه
الدقله (در اصل دَقَلَة) واژهای عربی است که چند معنای متفاوت دارد. در اصطلاح لغوی کهن به یک درخت خرمای بسیار بارآور یا خرمابن پرمحصول اشاره دارد. همچنین در کاربردی دیگر به گوسفند یا میشِ لاغر و ضعیف (شاةٌ دَقَلَة) گفته میشود. امروزه در کشورهای شمال آفریقا، این واژه یادآور خرمای مشهور و مرغوب «دقلة نور» است.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی همراه با الف و لام تعریف به صورت «الدَّقَلَة» تلفظ میشود که حرف دال در آن مشدد است (اَد-دَقَلَه).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه با احتساب الف و لام تعریف، دقیقاً ۶ حرف دارد و معمولاً به عنوان نشانه درخت نخل یا خرمای مرغوب شمال آفریقا پرسیده میشود.
به انگلیسی
بسته به سیاق متن، معادلهای انگلیسی آن برای درخت خرما و گوسفند ضعیف متفاوت است.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و ریشه در واژگان کهن حجاز و شمال آفریقا دارد.
به فارسی
در لغتنامههای فارسی مانند دهخدا، این کلمه به عنوان یک وامواژهٔ عربی به معنای درخت خرمای پرمحصول یا میش نحیف ترجمه شده است.
در قرآن
کلمه الدقله یا ریشه آن در متن قرآن به کار نرفته است؛ هرچند واژههای هممعنی آن مانند «نخل» و «تمر» بارها در آیات مختلف ذکر شدهاند.
نماد چیست
در فرهنگ مدرن کشورهای عربی و شمال آفریقا، «دقلة نور» نماد اصالت، کیفیت بالا و برکت نخلستانها است، در حالی که در متون کهن گاهی نماد خرمای خشک و کمکیفیت یا ضعف جسمانی بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل الدقله
واژهٔ «الدقله» یک اصطلاح اصالتاً عربی (دَقَلَة) است که با ورود به واژهنامههای فارسی، کاربردهای خاصی پیدا کرده است. این کلمه در متون کهن لغوی به دو معنای کاملاً متفاوت به کار میرفته است؛ از یک سو به معنای یک عدد درخت نخل بسیار پربار و بارآور است و از سوی دیگر به گوسفند یا میشِ لاغر و ضعیف اشاره دارد.
در کاربردهای معاصر و بینالمللی، این واژه بیشتر به دلیل خرمای معروف «دقلة نور» (Deglet Nour) شناخته میشود که یکی از مرغوبترین و محبوبترین ارقام خرمای صادراتی کشورهای شمال آفریقا مانند الجزایر و تونس است. این واژه در زبان فارسی معیار امروزی کاربرد روزمره ندارد و بیشتر یک اصطلاح دانشنامهای یا حل جدول محسوب میشود.