یعنی چه
یبور در اصل یک فعل مضارع عربی است و به معنای آن است که چیزی فاسد میشود، رونق خود را از دست میدهد، به کلی باطل میگردد یا به هلاکت و نابودی ختم میشود.
تلفظ
این واژه به صورت فتحه روی حرف اول و ضمه روی حرف دوم یعنی یَبُور (Yaboor) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمهای ۴ حرفی است که به عنوان همخانواده یا ریشه معنایی واژههایی چون بوار، بایر و هلاکت شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم این واژه از افعالی استفاده میشود که به تباهی، عقیم ماندن تلاشها و از بین رفتن اثر یک چیز اشاره دارند.
به عربی
از آنجا که واژه اصالتاً عربی است، مترادفهای فصیح آن در این زبان شامل افعالی است که نابودی تدریجی و بیاثر شدن یک جریان را میرسانند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه عبارتند از: تباه شدن، از بین رفتن، فاسد گشتن و عقیم ماندن یک نقشه یا کار.
در قرآن
این واژه به صورت مضارع در آیه ۱۰ سوره مبارکه فاطر آمده است: «وَمَكْرُ أُولَٰئِكَ هُوَ يَبُورُ» که اشاره دارد به اینکه حیله و مکر گناهکاران و بداندیشان به زودی نابود، بیاثر و عقیم خواهد شد. همچنین شکل مؤنث آن یعنی «تَبُور» نیز در همین سوره برای توصیف تجارت بیزیان و زوالناپذیر با خداوند به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل یبور
واژه «یَبُور» اصالتاً یک فعل مضارع عربی از ریشه (ب و ر) است که به دلیل کاربرد در ادبیات مذهبی، تفاسیر و متون قرآنی وارد فضای زبان فارسی شده است. این کلمه در لغت به معنای تباه شدن، فاسد گشتن، از دست رفتن رونق و به هلاکت رسیدن است و از مفهوم کسادی شدیدی برمیآید که در نهایت به نابودی کالا یا جریان ختم میشود.
در فرهنگهای واژگان و ادبیات قرآنی، یبور به عنوان نمادی از پوچی، بیحاصلی و عقیم ماندن تلاشها و نقشههای باطل یاد میشود. زمانی که این کلمه در متون فارسی به کار میرود، معمولاً نقل قولی مستقیم از آیات الهی یا اشارهای ادبی به بیثمر شدن مکر و حیله مکاران است.
همخانوادههای مشهور این واژه مانند «بایر» (زمین بیکِشت و بیحاصل) و «بَوار» (هلاکت و کسادی) به خوبی نشاندهنده ریشه معنایی آن یعنی بینتیجه ماندن و عاری از ثمر بودن هستند.