یعنی چه
مصدر مرکب کنایی و فصیح در زبان فارسی به معنای فریب دادن، دچار خطا و سردرگمی کردن، ایجاد شبهه و وادار کردن دیگری به برداشت نادرست است.
تلفظ
این عبارت از دو واژهٔ «غَلَط» (وامواژه عربی) و «اَفکَندَن» (واژه اصیل پارسی میانه با ریشه پهلوی) تشکیل شده است.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این کنایه به صورت دقیق ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
عبارات فوق در زبان انگلیسی به خوبی مفهوم هدایت به مسیر اشتباه یا فریب دادن ذهنی را منتقل میکنند.
به عربی
این واژگان و اصطلاحات در زبان عربی برای رساندن مفهوم ایجاد شبهه، فریب ذهنی و به خطا انداختن مخاطب به کار میروند.
به فارسی
مترادفهای فارسی این ترکیب شامل واژههایی چون گمراه کردن، دچار خطا کردن، مغلطه کردن، اغوا کردن و توهیم است که همگی بر انحراف از حقیقت دلالت دارند.
در قرآن
این ترکیب خاص فارسی در متن قرآن نیامده است، اما از نظر مفهومی با واژگانی چون «إغواء» (گمراه کردن) یا اصطلاحاتی مانند «يُضِلُّونَ» (به غلط و گمراهی میافکنند) همپوشانی معنایی نزدیکی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل غلط افکندن
واژه «غلط افکندن» یا به تعبیر رایجتر آن در متون کهن «به غلط افکندن»، یک مصدر مرکب کنایی و فصیح در زبان فارسی است. این اصطلاح از ترکیب واژه عربی «غلط» و فعل اصیل پارسی «افکندن» (برآمده از پارسی میانه) ساخته شده است و اشاره به رفتاری دارد که در آن فردی با ایجاد شبهه، مغلطه یا فریب، دیگری را دچار سردرگمی کرده و به مسیر اشتباه هدایت میکند.
اگرچه این ترکیب به صورت مستقیم در متن قرآن وجود ندارد، اما از نظر مفاهیم اخلاقی و دینی با واژههایی چون اضلال و اغواء کاملاً همپوشانی دارد. این عبارت یک مفهوم انتزاعیِ رفتاری و زبانی است و نماد مادی خاصی برای آن در فرهنگنگاری ثبت نشده است.