یعنی چه
این عبارت کنایه از کل خلقت، جهان مادی و تمام متعلقات، موجودات و محتویات درون آن است. در ادبیات عرفانی و فلسفی، به مجموعِ تعلّقات مادی و ماسویالله نیز اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این ترکیب به صورت «دُنْیا وَ ما فیها» است که از دو بخش «دنیا» و عبارت «ما فیها» (به معنی آنچه در آن است) تشکیل میشود.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، به عنوان پاسخ برای راهنمای «جهان و هرچه در آن است» یا «کل هستی مادی» به کار میرود و دقیقاً ۱۱ حرف دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این اصطلاح در زبان انگلیسی از عباراتی استفاده میشود که بر تمامیت جهان و محتوای آن تأکید دارند.
به عربی
این اصطلاح در اصل یک ساختار ترکیبی عربی است. کلمه «ما» به معنی آنچه، «فی» به معنی در، و «ها» ضمیر مؤنث است که به دنیا برمیگردد.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این ترکیب عبارتند از: «جهان و هرچه در آن است»، «گیتی و موجوداتش»، «سراسر کائنات» و «دار وجود».
در قرآن
ترکیب ثابت و متصل «الدنیا و ما فیها» به این صورت در آیات قرآن کریم نیامده است؛ هرچند واژههای دنیا و عبارت ما فیها به طور جداگانه بارها ذکر شدهاند. ریشه اصلی این تعبیر در احادیث و روایات نبوی معروف است که دنیا و مافیها را زودگذر و فانی توصیف میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل دنیا و مافیها
عبارت «دنیا و مافیها» یک ترکیب اصیل و وامگرفته از زبان عربی است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. این اصطلاح از نظر لغوی به معنای «دنیا و هر آنچه در آن است» بوده و کنایه از تمام جهان مادی، کائنات، مخلوقات و کل داراییها و متعلقات دنیوی دارد. در واقع این عبارت برای نشان دادن مفهوم شمول و تمامیتِ عالم به کار میرود.
در ادبیات عرفانی و اخلاقی فارسی، این تعبیر معمولاً در مقام مقایسه و برای یادآوری ناپایداری و بیارزشی مادیات در برابر حقایق معنوی، آخرت یا ذات باریتعالی استفاده میشود. شاعران و نویسندگان از آن برای بیان این مفهوم بهره میگیرند که کل هستی مادی با تمام بزرگیاش، در گذر زمان فانی و بیثبات است.
اگرچه اجزای این عبارت مانند «الدنیا» در قرآن کریم به فراوانی یافت میشوند، اما خودِ این ترکیبِ پیوسته ریشه در احادیث شریف نبوی دارد و به مرور زمان جایگاه ویژهای در متون بلاغی و اشعار فارسی پیدا کرده است.