یعنی چه
این عبارت از نظر لغوی به معنای «بر روی کره یا گوی نقرهفام» است. در ادبیات و هنر، تعبیری استعاری برای اشاره به سطح کرهٔ ماه یا اجرام آسمانی درخشان به شمار میرود. همچنین این عبارت ترجمهٔ نام یک رمان علمیتخیلی معروف لهستانی و فیلمی سینمایی به همین نام است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واژگان مجزا شامل «بَر» (حرف اضافه)، «گُوی» (اسم با ضمهٔ گاف و سکون واو) به همراه کسرهٔ اضافه، و «نُقْرِهای» (صفت نسبی) است.
در جدول
در مسابقات و حل جداول، پاسخ این عبارت دقیقاً خود کلمه با ۱۱ حرف است و معمولاً به عنوان استعارهای برای «ماه» یا «کره سیمین» مطرح میشود.
به انگلیسی
در ترجمهٔ عناوین رسمی و ادبی، معادل دقیق آن برای اشاره به اثر معروف لهستانی «On the Silver Globe» است و در مفهوم عام به صورت عباراتی نظیر کرهٔ نقرهای ترجمه میشود.
به عربی
برای رساندن مفهومِ قرارگیری بر روی یک جسم کرویِ درخشان و نقرهفام در زبان عربی، از این ترکیبات وصفی استفاده میشود.
در قرآن
ترکیب «بر گوی نقرهای» در متن قرآن نیامده است؛ اما واژهٔ ریشهای «فضة» (به معنی نقره) چندین بار در آیات قرآن (مانند سورههای انسان و زخرف) برای توصیف زیباییها، ظرفها و دستبندهای بهشتی به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات مدرن، ژانر علمیتخیلی و متون شاعرانه، این عبارت نمادی از کرهٔ ماه، درخشندگی سرد و لطیف، تنهایی مفرط و همچنین نمادی از تمدن جدید یا اتوپیای دستنیافتنی در خارج از کرهٔ زمین است.
جمعبندی و توضیح کامل بر گوی نقره ای
عبارت «بر گوی نقرهای» یک ترکیب وصفی و استعاری در زبان فارسی امروزی است که در لغتنامههای کهن و مرجع (مانند دهخدا یا معین) به عنوان یک اصطلاح مستقل ثبت نشده است. این عبارت از نظر ساختاری از حرف اضافه، اسم پارسی میانه (گوی) و صفت نسبی وامگرفته از عربی (نقرهای) تشکیل شده و به طور کلی به هر شیء کروی درخشان یا مایل به سفید اشاره دارد.
شهرت عمدهٔ این عبارت در زبان فارسی، به دلیل ترجمهٔ عنوان رمان برجستهٔ علمیتخیلی نویسندهٔ لهستانی، یرژی ژووافسکی (Na srebrnym globie) و اقتباس سینمایی مشهور آن در سال ۱۹۸۸ است. در این بافتار، عبارت مستقیماً به «کرهٔ ماه» و تلاش انسان برای کشف یا سکونت در آن اشاره میکند.
در جداول و سرگرمیها، این ترکیب یک عبارت ۱۱ حرفی تلقی میشود و از منظر نمادشناسی نیز تداعیکننده مفاهیمی چون پاکی درخشان، اتوپیای دور از دسترس، جلوه گری ماه در تاریکی شب و تنهایی تمدنهای انسانی است.