یعنی چه
کژ آغند نوعی جامه، خفتان یا بالاپوش جنگی کهن است که فضای میان آستر و رویهٔ آن را با کژ (ابریشم خام و ناخالص) یا پنبه به صورت فشرده و تودوزیشده (آجیده) پر میکردند تا در میدان نبرد جلو ضربات شمشیر، نیزه و تیر را بگیرد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت کَژْ آغَنْد یا کَژْآکَنْد تلفظ میشود که از دو جزء «کژ» و «آغند» ترکیب یافته است.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلماتی مانند خفتان، قزاغند، کجآکند و زرهپوش پنبهدوتی به عنوان پاسخهای جایگزین و هممعنی شناخته میشوند.
به انگلیسی
در متون تاریخی و فرنگی، این نوع پوشش دفاعی را بیشتر با نامهای Gambeson یا Jazerant توصیف میکنند؛ همچنین اصطلاح Kazaghand نیز به عنوان یک وامواژه در برخی موزهها به کار میرود.
به عربی
واژههای قزاکند و قزاغند در زبان عربی در واقع شکل معرّب و تغییریافتهٔ همین کلمهٔ «کژ آغند» فارسی هستند که در فتوحات و تبادلات فرهنگی وارد زبان عربی شدهاند.
به فارسی
برابرهای اصیل و واژگان مترادف کژ آغند در زبان فارسی شامل مواردی چون خفتان، کجآکند، کژآگند و جامهٔ آجیده است که همگی به نوعی پوشش حفاظتی و انباشتهشده اشاره دارند.
نماد چیست
در ادبیات حماسی فارسی، تن کردن کژ آغند نماد شجاعت واقعی، آمادگی برای دفاع و پایداری در کارزار است؛ چنانکه سعدی شیرازی در شعر خود از آن به عنوان جامه عیاران و مردان جنگی یاد میکند.
جمعبندی و توضیح کامل کژ آغند
کلمه «کژ آغند» یکی از واژههای کهن و اصیل زبان فارسی در حوزه نظامی و ابزارآلات جنگی باستان است. این واژه از ترکیب دو بخش «کژ» (به معنی ابریشم خام و ناخالص) و «آغند» (از مصدر آگندن به معنی پر کردن و انباشتن) ساخته شده است و دقیقاً به معنای جامهای است که درون آن با الیاف ابریشم یا پنبه انباشته و دوخته شده است. جنگجویان قدیمی این جامه را به تنهایی یا زیر زره اصلی میپوشیدند تا شدت ضربات مهلک دشمن را کاهش دهد.
این واژه افزون بر کاربرد نظامی، در ادبیات عرفانی و حماسی ایران به ویژه در اشعار فردوسی و سعدی به عنوان نمادی از آمادگی، شجاعت، استقامت و طریقت مردان جنگی به کار رفته است. در زبانهای دیگر مانند عربی نیز این واژه به صورت معرب «قزاغند» رایج شده که نشاندهنده اصالت و نفوذ واژگان نظامی فارسی در سدههای گذشته است.