یعنی چه
این اصطلاح یک تعبیر کنایی و عامیانه در زبان فارسی است. «سیرمانی» اسم مصدر حاصل از «سیر» به معنای سیر شدن و اشباع شدن است و وقتی با فعل منفی میآید، به معنای حرص و ولع پایانناپذیر است که معمولاً دربارهٔ اشتها، میل، خواسته، طمع یا زیادهخواهی انسان به کار میرود.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارتِ ترکیبی و محاورهای به صورت «سِیرْمانِی نَدارَد» است که از واژهٔ سیر (به معنی اشباع) به همراه پسوند مصدرجعلکنِ «ـمانی» و فعل منفی «ندارد» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این اصطلاح بر اساس تعداد حروف میتواند خودِ عبارت «سیرمانی ندارد» (۱۲ حرف) یا واژههای مترادفی چون «سیریناپذیر»، «حریص» و «گرسنهچشم» باشد.
به انگلیسی
برای انتقال این مفهوم در زبان انگلیسی میتوان از صفت insatiable به معنای اشباعنشدنی یا اصطلاح کنایی bottomless pit استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی فعل «لا یشبع» دقیقترین برگردان ساختاری است و واژههایی مانند «جشع» و «هلوع» بار معنایی این حرص و سیریناپذیری را به دوش میکشند.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ و ادبیات نماد آز و زیادهخواهی بیمحدودیت است. از نظر مفهومی، آیه ۳۰ سوره ق که در وصف جهنم میفرماید «هل من مزید» (آیا باز هم هست؟) دقیقترین توصیف نمادین آن است. همچنین موجوداتی مانند کرم ابریشم یا شخصیتهای تاریخی مانند اسکندر مقدونی نمادهای این حالت به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل سیرمانی ندارد
اصطلاح «سیرمانی ندارد» یک ترکیب کنایی، عامیانه و نسبتاً متأخر در زبان فارسی است که در متون و فرهنگهای کلاسیک به صورت رسمی و مستقل تثبیت نشده، اما در گفتار روزمره بار معنایی شدیدی را حمل میکند. این عبارت از ریشه فارسی «سیر» به همراه پسوند ترکیبی و مبالغهآمیز «ـمانی» ساخته شده است تا حالتی مداوم از اشباعنشدن را نشان دهد.
این اصطلاح بیش از آنکه به گرسنگی فیزیکی ساده اشاره داشته باشد، برای توصیف ابعاد روانی انسان نظیر طمع، حرص، مالپرستی، قدرتطلبی و زیادهخواهی لجامگسیخته به کار میرود؛ حالتی که فرد هرچه بیشتر به دست میآورد، ولعش برای تصاحب بیشتر، افزون میشود و به نوعی گرسنهچشمی مبتلا است.