یعنی چه
این واژه در زبان فارسی دو کاربرد و تلفظ اصلی دارد؛ بِنا (bena) که به ساختمان، عمارت، شالوده، بنیاد و پی اشاره میکند و بَنّا (bannā) که به معنای شخص سازنده، معمار، دیوارکش یا گلکار است.
تلفظ
تلفظ اول به صورت بِنا (bena) با کسرهٔ حرف اول است که اسم مصدری و به معنای سازه است. تلفظ دوم به صورت بَنّا (bannā) با فتحة و تشدید روی حرف نون است که اسم مبالغه و صفت شغلی به شمار میرود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، با توجه به راهنمای سوال میتوانید از واژههای مترادف مانند عمارت، ساختمان، سازه، شالوده، معمار یا گلکار استفاده کنید.
به انگلیسی
برای مفهوم سازه و ساختمان از کلمات Building یا Structure و برای پیشه و شخص معمار از Mason یا Bricklayer استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً وامواژهای از زبان عربی و ریشه «ب ن ی» است و در زبان مبدأ نیز به همین صورت با تفاوتهای جزئی در نگارش (مانند بناء با همزه پایانی) به کار میرود.
به فارسی
برابرهای اصیل فارسی این واژه با توجه به معنای آن شامل عمارت، سازه، بنیاد، شالوده، کُت و لاد برای ساختمان، و کلماتی چون معمار، لادگر، گلکار، راز و سازنده برای شخص بنّا هستند.
در قرآن
خود واژه با املای فارسی در قرآن نیست اما ریشه عربی آن (بنی) ۲۶ بار به کار رفته است؛ از جمله آیه ۲۲ سوره بقره که آسمان را به عنوان یک بنا و سقف افراشته توصیف میکند، و آیه ۳۷ سوره ص که به شیاطینِ بنّا و غواص در خدمت حضرت سلیمان اشاره دارد.
نماد چیست
در فرهنگهای کهن، معماری و عرفان ادبی، بنا و ابزار آن (مانند شاقول و گونیا) نماد هندسه هستی، نظم، خلقت و تکامل درونی انسان است. در ادبیات عرفانی نیز معمار اصلی نماد صانع و خداوند متعال است.
جمعبندی و توضیح کامل واژه بنا
واژه «بنا» یکی از کلمات پرکاربرد در زبان فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد و به مرور زمان با حذف همزه پایانی وارد ادبیات ما شده است. این کلمه بسته به نوع تلفظ و حرکتگذاری، دو مفهوم کاملاً مجزا اما مرتبط را افاده میکند؛ در حالت مکسور (بِنا) به معنای هر نوع سازه، ساختمان، عمارت و شالوده فیزیکی یا مفهومی است، و در حالت مشدد (بَنّا) به صفت شغلی معمار، گلکار و فردی که به ساختوساز میپردازد اشاره دارد.
این واژه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا، معین و عمید جایگاه ویژهای دارد و برابرهای اصیل فارسی متعددی مانند لاد، شالوده، سازنده و معمار برای آن ذکر شده است. علاوه بر کاربرد روزمره و فیزیکی، بنا در متون ادبی، عرفانی و حتی متون مذهبی و قرآنی کاربردی عمیق و نمادین دارد و غالباً به عنوان نمادی از نظم، آفرینشگری، خلقت جهان و تکامل روحی انسان به کار میرود.