یعنی چه
کالریمتر دستگاه یا ابزار آزمایشگاهی ویژهای است که برای گرماسنجی و اندازهگیری دقیق مقدار گرمای آزادشده یا جذبشده در یک واکنش شیمیایی، تغییر فیزیکی یا تعیین ظرفیت گرمایی مواد استفاده میشود.
تلفظ
این واژه به صورت «کالُریمِتر» تلفظ میشود که ریشه در زبانهای اروپایی دارد.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، برای ابزار اندازهگیری گرما واژه «کالریمتر» با ۸ حرف یا معادل فارسی آن «گرماسنج» با ۷ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این دستگاه Calorimeter میگویند که از واژه لاتین calor به معنی گرما و واژه یونانی metron به معنی اندازهگیری گرفته شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق و مصوب فارسی برای این واژه بیگانه، «گرماسنج» و «کالریسنج» هستند.
نماد چیست
خود دستگاه نماد ریاضی خاصی ندارد، اما در فرمولهای ترمودینامیک فیزیک و شیمی، ظرفیت گرمایی دستگاه کالریمتر را با $C_{cal}$ و گرمای مبادلهشده در آن را با $Q$ نمایش میدهند.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه کالریمتر یک اصطلاح علمی وارداتی (فرانسوی/انگلیسی) است. توجه به این نکته ضروری است که این واژه نباید با دستگاه «رنگسنج» (Colorimeter) اشتباه گرفته شود؛ چرا که کالریمتر با گرما (Calorie) سروکار دارد.
جمعبندی و توضیح کامل کالریمتر
کالریمتر یا گرماسنج یکی از کلیدیترین ابزارها در آزمایشگاههای فیزیک و شیمی تجربی است. وظیفه اصلی این دستگاه این است که محیطی عایق ایجاد کند تا دانشمندان بتوانند بدون هدررفت انرژی به بیرون، میزان دقیق تبادل گرما را در جریان یک واکنش یا تغییر حالت فیزیکی اندازهگیری کنند.
این واژه که ریشهای فرنگی دارد، از دو بخش متمایز تشکیل شده که در کنار هم معنای «اندازهگیر گرما» را میسازند. در متون علمی فارسی، استفاده از واژه «گرماسنج» به جای آن کاملاً رایج و استاندارد است و در محاسبات ترمودینامیکی نقش مهمی را ایفا میکند.