یعنی چه
این واژه دو معنای کاملاً متفاوت دارد: ۱. در ادبیات و سینمای مدرن، اصلاح یا نادیده گرفتن وقایع قبلی یک داستان توسط نویسنده است. ۲. در متون کهن و لغتنامه دهخدا، مصدری عربی به معنی نوعی راه رفتن سریع یا تند دویدن شتر (یورتمه) است.
تلفظ
در کاربرد سینمایی و ادبی به کسر راء و سکون تاء (رِتْکان) تلفظ میشود. در کاربرد کهن لغوی به فتح راء و تاء (رَتَکان) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه بسته به طراح جدول میتواند به عنوان معادل «نوعی راه رفتن شتر» یا اصطلاح سینمایی «تغییر گذشته داستان» به کار رود.
به انگلیسی
واژه مدرن مخفف Retroactive continuity است. واژه کهن عربی در انگلیسی به پویه و حرکت سریع شتر اشاره دارد.
به عربی
برای مفهوم مدرن داستاننویسی در رسانههای عربی از عبارت «استمراریة بأثر رجعی» استفاده میشود و معنای لغوی کهن آن خود یک مصدر اصیل عربی است.
به ترکی
در زبان ترکی برای اصطلاح مدرن داستاننویسی معادل تداوم رو به عقب و برای واژه کهن، معادل حرکت تند شتر به کار میرود.
نماد چیست
این کلمه نماد یا مفهوم سنتی و عرفانی خاصی در فرهنگ عامه ندارد، اما در ادبیات مدرن و دنیای کمیکبوکها، نماد دست بردن در پیشینه شخصیتها و بازنویسی تاریخچه رسمی داستان است.
معنی انگلیسی/خارجی
از آنجا که «رتکان» امروزه بیشتر به عنوان یک وامواژه انگلیسی (Retcon) در میان جوانان، منتقدان سینما و علاقهمندان به کمیکبوک و سریال رواج دارد، بررسی بعد خارجی آن اهمیت دارد. این اصطلاح زمانی به کار میرود که نویسنده برای پیشبرد داستان جدید خود، حقایق و وقایع قسمتهای قبلی را دستکاری کرده، تغییر داده یا نادیده میگیرد تا با پیرنگ فعلی سازگار شود.
جمعبندی و توضیح کامل رتکان
واژه «رتکان» یک نمونه جالب از اشتراک لفظی میان یک اصطلاح کاملاً مدرن غربی و یک واژه کهن عربی است. در فضای رسانه، نقد فیلم و ادبیات داستانی امروز، رتکان (Retcon) به معنای «تداوم عطف به ماسبق» است؛ تکنیکی که در آن نویسندگان برای باز کردن گرههای داستانی، وقایع تثبیتشده گذشته را تغییر میدهند یا تفسیر جدیدی از آن ارائه میکنند که نمونههای آن در دنیای کمیکهای مارول و دیسی فراوان است.
از سوی دیگر، در لغتنامههای کهن مانند دهخدا، رَتَکان یک مصدر عربی به معنی پویه دویدن و حرکت سریع و گامبهگام شتر است. این واژه در شعر و متون کلاسیک فارسی بسیار کمکاربرد بوده و امروزه جای خود را در زبان محاورهای تخصصی به معادل سینماییاش داده است.