یعنی چه
واژهٔ کرپاس (که امروزه بیشتر به صورت کرباس نوشته و تلفظ میشود) به نوعی پارچهٔ سفید، ساده، خشن و بافتهشده از پنبه اطلاق میگردد. این واژه در ادبیات کهن فارسی کاربرد زیادی داشته و در متون قدیمی گاهی به عنوان کنایه از جامهٔ آخرت یا همان کفن نیز به کار رفته است.
تلفظ
این کلمه به فتح کاف و سکون راء (کَرپاس) تلفظ میشود و صورت دگرگونشده و رایجتر آن در زبان فارسی امروزی «کرباس» است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «پارچه پنبهای ضخیم»، «پارچه زبر و سفید قدیمی» یا «کفن»، واژه ۵ حرفی «کرپاس» یا معادل رایجتر آن «کرباس» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای برگردان این واژه به زبان انگلیسی، بسته به کاربرد آن در متن میتوان از واژگانی نظیر Canvas (به ویژه در معنای بوم نقاشی یا پارچه بادبان) یا عبارت عمومیتر Coarse cotton cloth استفاده کرد.
به فارسی
برابرهای فارسی و واژگان همردیف کرپاس در زبان فارسی شامل کرباس (شکل استاندارد امروزی)، متقال، پلاس و قماش ضخیم است که همگی به نوعی جامه یا پارچه با بافت درشت و ارزانقیمت اشاره دارند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و عرفانی ایران، کرپاس در تقابل با پارچههای گرانبها و لطیفی مانند حریر، دیبا و پرنیان قرار میگیرد. از این رو، این واژه نماد زندگی بیتکلف، درویشی و قناعت است و به دلیل کاربردش در کفن مردگان، نمادی از فانی بودن دنیا نیز به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل کرپاس
واژهٔ «کرپاس» یک واژهٔ کهن و اصیل ادبی در زبان فارسی است که امروزه بیشتر با املای «کرباس» شناخته و نوشته میشود. این کلمه ریشهای بسیار قدیمی در زبانهای هندواروپایی دارد و از واژهٔ سانسکریت karpāsa به معنی گیاه پنبه وام گرفته شده است. این واژه در طول تاریخ از فارسی به زبانهای دیگری مانند عربی (به صورت کِرباس) و حتی عبری نیز راه یافته است.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، کرپاس صرفاً یک نوع پارچهٔ پنبهای ضخیم و ارزانقیمت نیست، بلکه حامل بار معنایی و نمادین ویژهای است. این واژه همواره در برابر پارچههای اشرافی و ظریفی چون حریر و دیبا قرار میگیرد تا مفاهیمی همچون زهد، سادهزیستی، فقر اختیاری و قناعت را به تصویر بکشد. همچنین در بسیاری از اشعار کهن، کنایهای روشن از کفن و جامهٔ آخرت است که انسان را به دوری از تجملات دنیوی دعوت میکند.