یعنی چه
یوم الزاویه به معنای «روزِ زاویه» است و در تاریخ به واقعه یا جنگی خونین در سال ۸۲ یا ۸۳ هجری قمری اشاره دارد. این نبرد در منطقهای به نام الزاویه در نزدیکی بصره رخ داد و در آن نیروهای حجاج بن یوسف ثقفی بر سپاه عبدالرحمن بن محمد بن اشعث غلبه کردند که به قتلعام گسترده معترضان و قاریان انجامید.
تلفظ
این عبارت در زبان عربی به صورت «یَوْمُ الزّاوِیَه» تلفظ میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و تاریخی غرب، از این واقعه با عنوان روز یا نبرد الزاویه یاد میشود.
به عربی
در منابع و کتابهای تاریخ اسلام، این رویداد دقیقاً به همین صورت نگاشته میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی این عبارت تاریخی شامل «روز زاویه»، «جنگ زاویه» یا «واقعه زاویه» است.
در قرآن
عبارت ترکیبشدهٔ «یوم الزاویه» در قرآن کریم نیامده است؛ هرچند واژه «یوم» به دفعات زیاد و در ترکیبهای دیگر (مانند یومالدین) استفاده شده، اما واژه الزاویه کاربرد قرآنی ندارد.
نماد چیست
در تاریخ اسلام، این روز به عنوان نمادی از شجاعت و در عین حال مظلومیت تابعین و قاریان قرآن (نظیر عبدالله بن غالب) شناخته میشود و در جبهه مقابل، نماد بارز بیرحمی، فریبکاری و قساوت حجاج بن یوسف ثقفی است که پس از پایان نبرد، دست به کشتار وسیع اسرا زد.
جمعبندی و توضیح کامل یوم الزاویه
عبارت «یوم الزاویه» در اصطلاح تاریخی به یکی از نبردهای بزرگ و خونین دوران خلافت امویان اشاره دارد که در سالهای ۸۲ یا ۸۳ هجری قمری در منطقهای به نام «الزاویه» در نزدیکی بصره (عراق امروزی) رخ داد. این جنگ میان سپاه حجاج بن یوسف ثقفی، فرماندار بیرحم اموی، و نیروهای عبدالرحمن بن محمد بن اشعث شکل گرفت که هدایت معترضان و قاریان معترض را بر عهده داشت.
این واقعه در تاریخ اسلام به دلیل ابعاد فاجعهبار و کشتار گسترده پس از آن اهمیت زیادی دارد؛ چرا که حجاج بن یوسف پس از غلبه بر لشکریان ابن اشعث، به دستور خود هزاران نفر از قاریان، زاهدان و تابعین عابد را به قتل رساند. از این رو، یوم الزاویه در ادبیات تاریخی نمادی از مظلومیت مصلحان و قساوت حاکمان اموی به شمار میرود.
از نظر لغوی، این ترکیب از دو واژه عربی «یوم» (روز) و «زاویه» (کنج یا مکان خاص) تشکیل شده و در قالب یک نام علم برای این رویداد خاص تاریخی به کار میرود؛ بنابراین، کاربرد قرآنی یا معنای عرفانی اصیلی به عنوان یک اصطلاح مجزا ندارد.