یعنی چه
این عبارت به کارهایی اشاره دارد که بر حسب تصادف، سهو یا خطا از انسان سر میزند و فاعل پیش از انجام، نیت و قصدی برای رخ دادن آن نداشته است. معادلهای دقیق آن در زبان فارسی غیرعمدی، سهوی و ناخواسته هستند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی به صورت [بِ.دُو.نِ.قَصـد.وَ.عَمد] خوانده و تلفظ میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند سهوی، غیرعمدی، ناخواسته، اتفاقی و خطایی به عنوان معادل به کار میروند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از کلماتی چون unintentional یا accidental استفاده میشود که نشاندهنده نبود نیت قبلی است.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم را با تعابیری نظیر غیر مقصود، بلا قصد، سهواً یا خطأً بیان میکنند.
در قرآن
خود این عبارت ترکیبی در قرآن نیامده است، اما ریشههای آن به کار رفتهاند؛ مانند آیه ۵ سوره احزاب که میفرماید گناهی بر شما در آنچه خطا کنید نیست، بلکه ملاک آن چیزی است که دلهایتان در آن قصد و عمد داشته باشد (ما تعمدت قلوبکم). همچنین در فقه قرآنی، مفهوم قتل غیرعمد با واژه «خطأً» توصیف شده است.
جمعبندی و توضیح کامل بدون قصد و عمد
عبارت «بدون قصد و عمد» یک ترکیب کاربردی در زبان فارسی است که از دو واژه ریشهدار عربی «قصد» و «عمد» ساخته شده و به رفتارهایی اشاره دارد که خارج از کنترلِ اراده، آگاهی و نیت قبلی انسان رخ میدهند. در حوزههای اخلاقی، حقوقی و فقهی، این مفهوم اهمیت بالایی دارد زیرا مسئولیت عمل را از دوش فاعل برمیدارد یا از شدت مجازات و گناه آن میکاهد.
این واژه در زبان روزمره معادل کلماتی چون سهوی، ناخواسته و اتفاقی است و در فرهنگهای لغت در تضاد مستقیم با واژگانی چون عامدانه، قاصداً و بااراده قرار میگیرد. در نگاه قرآنی نیز اعمال انسان بر اساس نیت و قصد قلبی سنجیده میشوند و خطاهای بدون عمد مورد بخشش قرار میگیرند.