یعنی چه
رضخ در لغت به معنای ریزریز کردن، کوفتن و شکستن اجسام سخت مانند سنگ یا هسته خرما است. همچنین به معنای عطا و بخشش مال اندک به کسی نیز به کار میرود. در اصطلاح فقهی، به سهم و هدیه کوچکی از غنایم جنگی گفته میشود که پیش از تقسیم اصلی، به دستور حاکم به کسانی که سهم رسمی ندارند (مانند زنان و کودکان کمککننده در جنگ) پرداخت میشود.
تلفظ
این واژه در زبان عربی و فارسی به صورت «رَضْخ» (Radkh) با فتح راء، سکون ضاد و خاء تلفظ میشود.
در جدول
کلمه «رضخ» در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخی ۳ حرفی برای راهنماهایی چون «کوفتن»، «شکستن اجسام سخت» یا «بخشیدن مال اندک» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و ریشه معنایی، واژه رضخ در انگلیسی به معادلهای متفاوتی نظیر خرد کردن یا هدیه کوچک ترجمه میشود.
به فارسی
در زبان فارسی، واژگانی نظیر کوفتن، شکستن، ریزریز کردن (برای معنای اول) و بخشش اندک، دهش ناچیز و عطیه (برای معنای دوم) به عنوان معادلهای دقیق این کلمه شناخته میشوند.
در قرآن
واژه «رضخ» با این ساختار و ریشه در مصحف شریف و آیات قرآن کریم به کار نرفته است؛ هرچند ریشههای معنایی تسلیم یا بخشش با واژگان دیگری در قرآن مطرح شدهاند. این کلمه بیشتر در احادیث نبوی و متون فقهی کاربرد دارد.
نماد چیست
در متون ادبی و اخلاقی، این واژه جنبه نمادین خاص یا اساطیری ندارد، اما گاهی کنایه از پذیرش یک وضعیت تحمیلی (تحت فشار) یا اعطای یک هدیه بسیار کمارزش در برابر انتظارات فراوان است.
جمعبندی و توضیح کامل رضخ
واژه «رضخ» یک واژه کهن عربی است که به زبان فارسی و متون فقهی و ادبی راه یافته است. این کلمه در اصل دو معنای محوری دارد؛ نخست در معنای مادی و فیزیکی به خرد کردن، کوفتن و شکستن اجسام بسیار سخت مانند سنگ یا هسته خرما اشاره دارد و دوم در معنای اعتباری، به بخشش و دادن مال اندک و ناچیز به فردی دیگر اطلاق میشود.
در اصطلاحات فقه اسلامی، رضخ کاربرد ویژهای در باب جهاد و غنایم دارد و به سهم کوچکی از مال غنیمت گفته میشود که پیش از تقسیم رسمی، به افراد کمککنندهای که سهم قانونی ندارند (نظیر کودکان، بردگان یا زنان) داده میشود. شایان ذکر است که در کاربردهای رسانهای مدرن، گاهی این واژه به اشتباه به معنای تسلیم شدن محض به کار میرود، در حالی که ریشه فصیح آن بر همان مفاهیم کوفتن و بخشش اندک استوار است.