یعنی چه
این واژه صفت مفعولی از مصدر خوابیدن است و در معنای نخست به کسی یا موجودی اشاره دارد که در حال خواب یا استراحت است. در معنای کنایی و ثانویه، به امور فروافتاده، از کار افتاده، ساکن یا فرونشسته (مانند اقتصاد خوابیده یا فتنه خوابیده) دلالت میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی با واو معدوله است که نوشته میشود اما خوانده نمیشود: خابیده (xābide).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف و راهنمای طراح، واژه «خوابیده» به عنوان پاسخ ۷ حرفی یا مترادفهایی نظیر خفته، غنوده و آرمیده به کار میرود.
به انگلیسی
واژههای Asleep و Sleeping برای حالت فیزیکی خواب، Dormant برای حالت مجازی و راکد، و Recumbent برای حالت درازکشیده استفاده میشوند.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به فرد یا حالت خوابیده از صفات نائم و راقد استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی Uyuyan به معنی شخص خوابیده (صفت) و Uyuyor به معنی «او خوابیده است» (فعل استمراری) به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل خوابیده
واژه «خوابیده» یک صفت مفعولی اصیل پارسی برگرفته از ریشه ایران باستان است که در وهله اول وضعیت فیزیکی موجودی را توصیف میکند که در حال استراحت، خفتن یا درازکشیدن است. این کلمه در ساختار زبانی کاربرد بسیار روانی دارد و نماد آرامش، سکون و گاهی تسلیم به شمار میرود.
علاوه بر کاربرد حقیقی، «خوابیده» در ادبیات و گفتگوهای روزمره بار کنایهای گستردهای دارد؛ به طوری که برای توصیف چرخههای اقتصادی متوقفشده، کارخانههای تعطیل، یا فتنهها و جریانهای فرونشسته به کار میرود که نشاندهنده پویایی این واژه در انتقال مفاهیمی همچون رکود، غفلت و بیخبری است.