یعنی چه
لواتة (یا لواته) نام یکی از بزرگترین و مشهورترین کنفدراسیونهای قبیلهای بومیان بربر (آمازیغ) در شمال آفریقا (مناطق لیبی، تونس، مصر و الجزایر کنونی) است که در تاریخ اسلام و فتوحات اندلس نقش مهمی داشتند.
تلفظ
این واژه در زبان عربی و متون تاریخی به صورت مَفتوح یعنی لَـوَا تـَ ة (Luwāta / Lawāta) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع تاریخی، این کلمه به عنوان پاسخ برای طایفه یا قبیلهای از بربرهای شمال آفریقا کاربرد دارد.
به انگلیسی
در منابع لاتین و تاریخنگاریهای غربی، از این قوم با نامهای Luwata یا شکل باستانی آن یعنی Laguatan یاد میشود.
به فارسی
در ترجمهها و متون تاریخی فارسی، این واژه معمولاً به صورت «لواتیان»، «قبیله لواته» یا «بنو لوا» یاد شده است و معادل واژگانی مجزایی در زبان فارسی ندارد زیرا یک اسم خاص قومی است.
در قرآن
واژه «لواتة» هیچگونه کاربرد یا ریشه قرآنی ندارد. نباید این نام را با واژههای موصولی مانند «اللاتي» یا بت «اللات» و یا اصطلاح فقهی «لواط» (که مربوط به داستان قوم لوط است) اشتباه گرفت؛ این یک تشابه ظاهری است.
جمعبندی و توضیح کامل لواتة
واژه «لواتة» یک اسم خاص تاریخی و جغرافیایی است که به یکی از بزرگترین و قدرتمندترین قبایل بدوی و مبارز بربر (آمازیغ) در شمال آفریقا اشاره دارد. قلمرو تاریخی این قبیله مناطقی از لیبی، مصر، تونس و الجزایر امروزی را در بر میگرفت. این قوم در دوران باستان در برابر امپراتوری بیزانس مقاومت کردند و بعدها در دوران اسلامی، مشارکت چشمگیری در فتوحات شمال آفریقا و شبهجزیره ایبریا (اندلس) داشتند.
نکته علمی و بسیار مهم در بررسی این واژه، تفکیک کامل آن از اصطلاحات فقهی یا حقوقی مشابه مانند «لواط» است. لواتة هیچ ارتباطی با داستان قوم لوط یا واژگان قرآنی ندارد و ریشه آن بر اساس تاریخ ابنخلدون به شخصیتی اساطیری به نام «لوا بن زحیک» یا نام باستانی «لیبو» در متون روم باستان بازمیگردد.