یعنی چه
این عبارت دو کاربرد کاملاً متفاوت دارد؛ در زندگی روزمره و عرف بازار به معنای خرید و فروش، معامله و دادوستد مادی است. اما در متون کهن، ادبیات عرفانی و طب سنتی، به معنای درگیر فکر و خیال شدن، آرزوی شدید داشتن، دلباختن و دچار آشفتگی ذهنی ناشی از عشق و شیدایی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت [sawdā namūdan] است که در آن حرف اول با فتحه و واو ساکن (سَو) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف و راهنمای سوال، این عبارت میتواند در معنای تجاری (معامله) یا معنای ادبی (شیدایی و خیالزدگی) به کار رود.
به انگلیسی
برای معادل تجاری واژههایی نظیر transaction و bargain نیز مناسب هستند و برای جنبه احساسی آن واژه infatuation کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی متناسب با اینکه منظور معامله مادی باشد یا غلبه احساسات و توهمات ذهنی، ریشههای تجاری یا خیالی به کار میروند.
نماد چیست
در حوزه مادی، این واژه نماد ترازو، سکه، بازار و روابط اقتصادی میان انسانهاست. اما در ادبیات کلاسیک و عرفانی فارسی، به دلیل ریشه گرفتن از خلط سودا (مایع تیره بدن)، نمادِ اندوه عمیق، شب، آتش پنهان دل، مالیخولیا و زهد آمیخته با جنون و شیدایی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل سودا نمودن
عبارت «سودا نمودن» از جمله اصطلاحات جالب و چندبعدی در زبان فارسی است که دو قلمرو کاملاً مجزا یعنی اقتصاد (بازار) و طب سنتی (عرفان) را به هم پیوند میدهد. در نگاه نخست و کاربرد عامیانه، این واژه ریشه در دادوستد، معامله، چانه زدن و مبادلات کالا و سرمایه دارد که به جریان مادی زندگی اشاره میکند.
از سوی دیگر، با ورود به دنیای ادبیات و طب قدیم، این واژه تغییر ماهیت داده و به غلبه خلط سیاهرنگ بدن (سودا) اشاره میکند که در باور پیشینیان مایه بروز اندوه، مالیخولیا، توهم و در نهایت دلبستگی شدید و جنونآمیز میشده است. شعرا این مفهوم را به «سودای عشق» تعبیر کردهاند که به معنی شیفتگی بیحدومرز است.
بنابراین، معنای این ترکیب کاملاً به لحن و سیاق متن بستگی دارد؛ در یک سند تجاری نشاندهنده تعهدات مالی و در یک غزل کلاسیک، بازتابدهنده غرق شدن در خیال معشوق و دلباختگی مفرط است.