یعنی چه
رشوهخواری به معنای دریافت هرگونه مال، پول یا امتیاز غیرقانونی توسط یک کارگزار، قاضی یا مأمور دولتی است تا کاری برخلاف وظیفه خود انجام دهد، حق دیگری را ضایع کند یا باطلی را حق جلوه دهد. این عمل یکی از آشکارترین مصادیق فساد اداری، مالی و اخلاقی در جامعه به شمار میرود.
تلفظ
واژه «رشوهخواری» ترکیبی از کلمه عربی «رِشوة/رُشوة» و مصدر فارسی «خوردن» است. در گویش معیار به صورت [رِشْ وَهْ خْوا ری] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف ۹ حرفی، خودِ «رشوه خواری» است. همچنین کلمات «ارتشاء» و «پارهستانی» از دیگر پاسخهای احتمالی و هممعنی در جدولها هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Bribery رایجترین معادل برای رشوهخواری است. همچنین اصطلاح Graft برای فسادهای مالی اداری و شخص رشوهخوار با عنوان Bribe-taker شناخته میشود.
به عربی
در زبان عربی، به عملِ رشوهخواری و دریافت آن «ارتشاء» میگویند. خود مالِ رد و بدل شده «الرشوة» نام دارد و فردی که اقدام به این کار میکند «مرتشی» نامیده میشود.
در قرآن
اگرچه عین لفظ «رشوه» در متن قرآن نیامده است، اما این پدیده تحت عنوان «سُحت» (به معنای مال حرام) در آیاتی نظیر آیه ۴۲ سوره مائده و همچنین در آیه ۱۸۸ سوره بقره ذیل مفهوم «أکل مال به باطل» (خوردن مال به باطل و دادن آن به حاکمان برای تصاحب ناحق اموال دیگران) به شدت مذموم و حرام دانسته شده است.
جمعبندی و توضیح کامل رشوه خواری
رشوهخواری پدیدهای شوم و از بزرگترین آسیبهای ساختار اداری، قضایی و اجتماعی است که ریشه در طمعورزی و ضعف اخلاق دارد. این واژه از ترکیب «رشوه» (عربی) به معنی طناب چاه (کنایه از وسیله پنهان برای رسیدن به مقصود) و «خواری» (فارسی) ساخته شده و معادل اصطلاح حقوقی «ارتشاء» است. در این فرآیند ناپسند، سه رکن اصلی یعنی راشی (رشوهدهنده)، مرتشی (رشوهخوار) و رایش (واسطه) دخالت دارند.
از نظر ادیان الهی به ویژه اسلام، و همچنین قوانین حقوقی جهان، رشوهخواری جرمی بزرگ محسوب میشود؛ چرا که پایههای عدالت را سست کرده، حقوق افراد ضعیف را پایمال میکند و سبب فروپاشی اعتماد عمومی نسبت به کارگزاران حکومتی میشود. در آیات قرآن کریم هرچند مستقیماً از این کلمه نام برده نشده، اما در قالب تعابیری مثل «سحت» و «انداختن مال نزد حاکمان برای تصاحب حق مردم» به شدت محکوم شده است.
مقابله با این پدیده نیازمند شفافیت ساختارهای مالی، تقویت نظارتهای اداری و از همه مهمتر، ترویج فرهنگ پاکدستی و امانتداری در جامعه است. در نمادشناسی امروزی نیز دستهای آلوده یا اسکناسهای پنهانشده در آستین، به عنوان نمادهای تصویری این آسیب اجتماعی شناخته میشوند.