یعنی چه
واژه مُنتَعِل در لغت به معنای کفشپوش یا پاپوشدار است؛ یعنی فردی که پایافزار به پا دارد و آماده حرکت یا سفر است. این کلمه در برابر واژه «حافی» به معنی پابرهنه قرار میگیرد.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت مُنتَعِل (ضم میم، سکون نون، فتح تاء، عین مکسور و لام ساکن) است که اسم فاعل از باب افتعال در زبان عربی میباشد.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول و حلکنندگان آن، واژه ۵ حرفی «منتعل» به معنی پایافزارپوشیده است.
به عربی
در زبان عربی این واژه از ریشه (ن ع ل) مشتق شده و به معنای کسی است که نعل یا کفش پوشیده است.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این واژه شامل کفشپوش، پاپوشدار، موزهپوش و پایافزاردار هستند که در متون کهن ادب فارسی به کار رفتهاند.
در قرآن
خود واژه «منتعل» در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال، ریشه آن در آیه ۱۲ سوره مبارکه طه به صورت «نَعْلَیْکَ» (دو کفش تو) در داستان حضرت موسی (ع) آمده است، آنجا که فرمان میرسد کفشهایت را به احترام وادی مقدس بیرون بیاور.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و متون ادبی، منتعل بودن یا کفش به پا داشتن نمادی از آمادگی برای حرکت، هجرت، سفر یا جهاد است. در مقابل، در ادبیات عرفانی، درآوردن کفش یا پابرهنگی (حافی بودن) نماد خضوع کامل، وارستگی و رها کردن تعلقات دنیوی در محضر امر قدسی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل منتعل
واژه «منتعل» یک صفت و اسم فاعل عربی از ریشه «ن ع ل» است که وارد زبان فارسی شده و در متون کهن ادبی به کار رفته است. این کلمه به معنای کسی است که کفش، نعل یا هرگونه پایافزاری به پا دارد. در زبان فارسی معادلهایی همچون کفشپوش و پایافزاردار برای آن استفاده میشود و متضاد مستقیم آن واژه «حافی» به معنای پابرهنه است.
اگرچه خود این واژه به طور مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما ریشه واژگانی آن در داستان حضرت موسی (ع) و دستور خداوند برای درآوردن کفشها («فاخلع نعلیک») در وادی مقدس طوی دیده میشود. همین امر موجب شده که در ادبیات عرفانی، پوشیدن کفش (انتعال) نمادی از آمادگی برای امور روزمره و دلبستگیهای دنیوی باشد، در حالی که پابرهنه شدن نشانهای از تواضع، زهد و تجرد از مادیات قلمداد میگردد.