یعنی چه
بنماری (بنماری) اصطلاحی است برای توصیف فرآیند یا دستگاهی که در آن ظرف حاوی مواد تحت تأثیر حرارت غیرمستقیم ظرف دیگری از آب در حال جوش یا داغ قرار میگیرد. این روش مانع از سوختن و ته گرفتن مواد حساس به گرما میشود.
تلفظ
این واژه به صورت بنماری (Ben-marie) با سکون روی نون و کسر میم تلفظ میشود و از زبان فرانسوی وارد فارسی شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح معمولاً خود واژه «بنماری» (۶ حرفی) یا معادل املایی آن «بن ماری» است. همچنین کلماتی مثل «حمام آب» نیز به عنوان طراح سوال کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به محیط کاربرد از واژگان متفاوتی استفاده میشود؛ در مصارف علمی Water bath و در آشپزی Double boiler رایجتر است.
به فارسی
از آنجا که بنماری یک وامواژه فرانسوی است، دقیقترین برگردانهای ترکیبی و توصیفی آن در زبان فارسی «حمام آب» یا «روش حرارت غیرمستقیم» نامیده میشود. این واژه به دلیل ریشه خارجی، همخانواده اصیل فارسی ندارد.
نماد چیست
این روش در کیمیاگری باستان نمادی از تغییرات درونی آرام و تحول غیرمستقیم ماده بدون آسیب رساندن به آن بوده است. در ادبیات مدرن نیز میتوان آن را نمادی از صبوری و پختگی تدریجی دانست، هرچند نماد رسمی فرهنگی ندارد.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه بنماری ریشه در زبان فرانسوی (Bain-marie) و لاتین میانه (Balneum Mariae) دارد. این نامگذاری به «ماریا» یا مریم یهودیه، زن کیمیاگر قرن دوم میلادی منسوب است که برای گرم کردن ملایم مواد آزمایشگاهی خود این تکنینک را ابداع کرد.
جمعبندی و توضیح کامل بنماری
واژه بنماری (بنماری) یک اصطلاح تخصصی فرنگی است که در فارسی به معنای «حمام آب» یا روش گرمایش غیرمستقیم شناخته میشود. کاربرد اصلی این تکنیک در جابه جایی ملایم حرارت به مواد حساسی است که ممکن است در اثر شعله مستقیم دچار سوختگی، تغییر ماهیت یا خرابی شوند. نمونه بارز کاربرد خانگی آن، ذوب کردن شکلات یا ژلاتین روی بخار کتری است.
علاوه بر آشپزی و قنادی، این واژه در قالب یک دستگاه کنترل دما (Water bath) در آزمایشگاههای علمی و پزشکی برای گرم کردن یکنواخت و ایمن محلولها و نمونههای زیستی به کار میرود. از نظر ریشهشناسی، این واژه با تاریخ کیمیاگری پیوند خورده و به مخترع باستانی آن منسوب است.
در مجموع، بنماری گرچه واژهای بومی نیست، اما به عنوان یک اصطلاح کاربردی استاندارد در صنایع غذایی و آزمایشگاهی ایران جا افتاده است و بهترین معادلهای آن اصطلاحاتی چون حمام آب و حرارت غیرمستقیم هستند.