معنی
واژه قولا در زبان عربی و متون اسلامی به دو صورت معنا میشود: نخست «قَوْلاً» که مصدر یا اسم نکره به معنای سخن، گفتار و کلام است؛ دوم «قُولَا» که فعل امر از ریشه قول و به معنای «شما دو نفر بگویید» است.
یعنی چه
این واژه در اصطلاح به تبیین، بیان دیدگاه، عهد و پیمان یا کیفیت ادای یک سخن اشاره دارد و در حالت فعلی، مأموریتِ گفتوگو و ابلاغ پیام را رساند.
تلفظ
در حالت اول به صورت qawlan (با فتحه قاف، سكون واو و تنوین نصب) و در حالت دوم به صورت qūlā (با ضمه قاف و صدای کشیده واو و لام) تلفظ میشود.
به عربی
در عربی معیار، قَوْلاً به عنوان مفعول مطلق یا اسم نکره برای تاکید یا بیان نوع سخن میآید و قُولَا امرِ فعلِ قالَ یَقولُ برای صیغه مثنی مخاطب است.
به فارسی
معادل دقیق فارسی آن در نقش اسمی «سخن» و «گفتار» است و در نقش فعلی به صورت «بگویید» (خطاب به دو نفر، مانند خطاب خدا به موسی و هارون) ترجمه میشود.
در قرآن
این واژه در قرآن کاربرد فراوانی دارد؛ در حالت اسمی همراه با صفات اخلاقی آمده است مانند «قَوْلاً لَّیِّناً» (سخن نرم) و «قَوْلاً سَدِیداً» (سخن استوار). در حالت فعلی نیز در آیه ۴۴ سوره طه خطاب به حضرت موسی و هارون میفرماید: «فَقُولَا لَهُ قَوْلاً لَّیِّناً» یعنی پس [شما دو نفر] با او (فرعون) به نرمی سخن بگویید.
نماد چیست
قولا در فرهنگ قرآنی و متون فلسفی، نماد تبیین درست، روشنگری و اهمیتِ کیفیت و لحن گفتار است؛ به این معنا که در ابلاغ رسالت، نحوهٔ سخن گفتن به اندازهٔ محتوای آن اهمیت دارد.
جمعبندی و توضیح کامل قولا
واژه «قولا» یک کلمه کاملاً عربی از ریشه (ق-و-ل) است که بر اساس اعراب و ساختار، دو کاربرد کاملاً متمایز در متون اسلامی و زبان عربی دارد. در وجه اول، «قَوْلاً» به صورت اسم یا مصدر تنویندار به معنی «سخن و کلام» به کار میرود و معمولاً در قرآن کریم با صفاتی نظیر سدید، معروف و بلیغ همراه میشود تا چارچوب و اخلاق سخن گفتن را مشخص کند.
در وجه دوم، «قُولَا» یک فعل امر صیغه مثنی است که معنای «شما دو نفر بگویید» را میدهد. بارزترین نمونه بارگذاری این واژه در قرآن، مأموریت مشترک حضرت موسی و هارون برای دعوت فرعون است که در آن، هم شکل فعلی کلمه و هم شکل اسمی آن در کنار یکدیگر چیدمان شدهاند تا الگوی کامل گفتوگوی تبلیغی و مصلحانه را نشان دهند.