یعنی چه
شوخی در زبان معاصر به هرگونه گفتار، رفتار یا مایهٔ بذلهگویی اطلاق میشود که هدف آن شاد کردن، خنداندن یا کاهش تنشهای روانی و اجتماعی است. در متون کهن فارسی، این واژه سیر تحول معنایی عجیبی داشته و گاه به معنای گستاخی، بیباکی، عشوه گری و حتی چرک و پلیدی نیز به کار میرفته است، اما امروزه معنای مثبت طنز و مطایبه را دارد.
مترادف
متضاد
ریشه
ریشه این واژه به صفت «شوخ» در پارسی میانه بازمیگردد. در ابتدا معنای مادی آن چرک و ریم بوده که بعدها مجازاً به افراد پررو و گستاخ (چرکرو) اطلاق شد. در طول زمان، این گستاخی به شیرینزبانی، بازیگوشی و در نهایت به مفهوم امروزیِ مزاح و بذلهگویی تغییر یافت. این واژه به صورت وامواژه وارد زبان اردو نیز شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژهٔ «شوخی» دقیقاً یک پاسخ ۴ حرفی است. بسته به تعداد حروف مشخصشده در جدول، میتوان از معادلهای هممعنی آن مانند مزاح (۴ حرف)، بذله (۴ حرف) یا لطیفه (۵ حرف) نیز استفاده کرد.
به انگلیسی
به عربی
به ترکی
جمعبندی و توضیح کامل شوخی
واژهٔ «شوخی» یکی از پویاترین کلمات زبان فارسی از نظر تحول معنایی است. این کلمه که در پارسی میانه ریشه دارد، از مفاهیمی چون چرک و گستاخی عبور کرده و امروزه به مظهر شادی، رفع تکلف و ابزار ارتباطی صمیمانه تبدیل شده است. شوخی در جامعهٔ امروز مرزی ظریف میان سرگرمی بیضرر و کاهش استرس از یک سو، و نقد نرم یا ایجاد صمیمیت از سوی دیگر ایجاد میکند.
از نگاه نمادین و روانشناسی، شوخی نشاندهندهٔ سبکبالی و طراوت روح است. اگرچه این واژه به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما مفاهیم مشابه آن در قالب واژههایی همچون لهو و لعب (سرگرمی) یا هزو (تمسخر) بررسی شدهاند که نشاندهندهٔ اهمیت مرزبندی میان شوخی سازنده و رفتارهای آسیبرسان در فرهنگ اسلامی و ایرانی است.