یعنی چه
«بری باخ» یک واژه یا اصطلاح اصیل فارسی نیست، بلکه یک عبارت کاملاً ترکی آذربایجانی است که به معنای «به این طرف نگاه کن» یا «اینور را نگاه کن» به کار میرود. این عبارت در فرهنگ عامه و بهویژه در ترانههای شاد و رقصهای فولکلور آذربایجان برای فراخواندن معشوق به توجه و دلبری استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت ترکی به صورت «بَری باخ» است. گاهی در میان عوام به اشتباه و به دلیل شباهت شنیداری، بخش اول آن «پَری» تلفظ یا تصور میشود که کاملاً نادرست است.
در جدول
در مسابقات و جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان یک اصطلاح عامیانه و فولکلوریک ترکی شناخته میشود و طول پاسخ آن ۶ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم و جلب توجه فرد به این سمت، از عبارات رایج امری استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی نیز ساختار مشابهی وجود دارد، هرچند عبارت «Beri bak» بیشتر در شاخه آذربایجانی آن به عنوان ترانه فولکلور شهرت جهانی دارد.
به فارسی
ترجمه و برگردان دقیق این عبارت ترکی به زبان فارسی، جملات امری مانند «اینور رو نگاه کن»، «به این سو بنگر» یا «یه نگاه به اینطرف بینداز» است.
نماد چیست
عبارت «بری باخ» (به ویژه در قالب ترانه مشهور «آی بری باخ») نمادی از موسیقی غنایی، رقص سنتی زنان و فرهنگ فولکلور آذربایجان است که پیامآور شادی، نشاط و دلبریهای عاشقانه در محافل و جشنهاست.
جمعبندی و توضیح کامل بری باخ
عبارت «بری باخ» برخلاف تصور برخی افراد، ریشه در زبان فارسی ندارد بلکه یک اصطلاح کاملاً ترکی آذربایجانی است. این عبارت از دو بخش «بَری» به معنای اینطرف یا به این سو و «باخ» فعل امر از مصدر باخماق به معنای نگاه کن تشکیل شده است. در نتیجه معنی تحتاللفظی آن «به اینطرف نگاه کن» میشود که معمولاً برای جلب توجه مخاطب یا معشوق کاربرد دارد.
این اصطلاح به واسطه ترانههای فولکلوریک و بسیار معروف آذری (مانند ترانه شاد آی بری باخ) به فرهنگ عامه مردم ایران راه یافته و حتی برای فارسیزبانان نیز نامی آشناست. این ترانه و رقص همراه آن، نمادی از اصالت، نشاط و دلبریهای سنتی در فرهنگ آذربایجان به شمار میرود.
از آنجا که این کلمه اصالت فارسی یا عربی ندارد، ویژگیهای ادبی فارسی مانند همخانواده، مترادفهای سنتی یا کاربرد قرآنی برای آن متصور نیست و تعابیر اشتباهی مانند ارتباط آن با موجودات افسانهای (پری) به دلیل خطای تلفظی عامیانه رد میشود.