یعنی چه
این دو واژه مترادف یکدیگرند و در کنار هم برای تأکید بیشتر بر شایستگی و تناسب بکار میروند. درخور یعنی آنچه متناسب با شأن و مقام باشد و سزاوار یعنی دارنده استحقاق و لیاقت.
تلفظ
واژه درخور به صورت دَ رْ خُ رْ (dar-khor) و واژه سزاوار به صورت سَ زا و ار (sezāvār) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «درخور و سزاوار» دقیقاً ۱۲ حرف دارد و برای حل آن میتوان از خود عبارت یا مترادفهای سرشناسی چون شایسته، لایق و برازنده استفاده کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی چون worthy و deserving دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم استحقاق و شایستگی هستند.
به عربی
در زبان عربی از واژههای جَدیر و مُستَحِق برای بیان سزاواری و از لائق برای تناسب استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل این ترکیب در زبان فارسی شامل واژههایی چون شایسته، برازنده، زیبنده، لایق و فراخور است که ریشه در واژهسازی میانه و پهلوی دارند.
جمعبندی و توضیح کامل درخور و سزاوار
ترکیب وصفی «درخور و سزاوار» از واژههای اصیل زبان فارسی تشکیل شده است که هر دو مفهوم یکسانی را برجسته میکنند. واژه «درخور» ریشه در فارسی میانه دارد و از ترکیب «در + خور» به معنی سهم و شایستگی ساخته شده است، در حالی که «سزاوار» از ریشه پهلوی «سچاکوار» به معنای دارنده حالت زیبندگی و استحقاق پدید آمده است. این دو واژه در کنار هم، تأکیدی مضاعف بر تناسب کامل یک فرد یا شیء با جایگاهش ایجاد میکنند.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این اصطلاح بازتابدهنده مفهوم عدالت، توازن و قرارگیری هر چیز در جایگاه شایسته خود است. گرچه خود این کلمات مستقیماً در متن عربی قرآن نیامدهاند، اما مترجمان بزرگ قرآن از آنها به عنوان بهترین معادلها برای مفاهیمی چون «أَحَقّ» (سزاوارتر) و «أَهْل» (شایسته) بهره بردهاند تا تناسب و استحقاق اخلاقی و الهی را به مخاطب فارسیزبان منتقل کنند.