یعنی چه
واژه نعسان به فردی اطلاق میشود که دچار چرت، خوابآلودگی یا سستی ناشی از خستگی شده و پلکهایش سنگین شده است. این حالت نمادی از خستگی شدید جسمی و بیهوشی موقت ذهنی پیش از ورود به خواب عمیق است.
تلفظ
این واژه به صورت نَعْسان تلفظ میشود که در آن حرف نون دارای مصوت کوتاه فتحه و حرف عین دارای علامت سکون است.
در جدول
در حل جداول کلمات متقاطع، واژه پنج حرفی نعسان به عنوان پاسخ معادل برای کلماتی چون خوابآلود، چرتزننده یا غنوده شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی دقیقترین واژهها برای رساندن این مفهوم کلمات Sleepy و Drowsy هستند که حالت سنگینی پلکها و تمایل به خواب را نشان میدهند.
به عربی
نعسان واژهای با ریشه عربی (ن-ع-س) است. در زبان عربی این کلمه صفت مشبهه بر وزن فعلان است که برای توصیف حالت خوابآلودگی شدید فرد به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، مفهوم صفت نعسان و فردی که چرت میزند با واژه Uykulu بیان میشود.
به فارسی
نزدیکترین و دقیقترین برگردانهای واژه عربی نعسان در زبان فارسی اصیل، کلماتی مانند خوابآلود، خوابآلوده، غنوده و چرتزننده هستند.
جمعبندی و توضیح کامل نعسان
واژه «نعسان» یک صفت با ریشه عربی از سه حرف اصلی (ن-ع-س) است که وارد ادبیات و زبان فارسی شده است. این واژه به طور دقیق حالت فردی را توصیف میکند که در مرز بیداری و خواب قرار دارد، چرت بر او غلبه کرده و پلکهایش سنگین شده است. در لغتنامههای معتبری مانند دهخدا و معین، معادلهای فارسی آن خوابآلود و غنوده ذکر شده است.
اگرچه خود واژه «نعسان» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده، اما ریشه و واژه همخانواده آن یعنی «النُّعَاس» (به معنی چرت و خواب سبک) دو بار در قرآن (سوره آلعمران آیه ۱۵۴ و سوره انفال آیه ۱۱) به عنوان نعمتی آرامشبخش و مایه امنیت خاطر مؤمنان در جریان جنگها توصیف شده است.
در فرهنگ عامه و متون ادبی، این حالت نمادی از خستگی جسمانی، سستی موقت ذهن و خلسه است. شناخت تفاوت کاربردی نعسان (فرد خوابآلود) با نُعاس (خودِ حالت چرت) به درک عمیقتر متون کهن و ترجمههای دقیق زبانی کمک شایانی میکند.