گمراه شدن یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل گمراه شدن

عبارت «گمراه شدن» یک مصدر مرکب اصیل فارسی است که از ترکیب دو واژه «گم» (به معنی ناپدید و مفقود) و «راه» به همراه فعل «شدن» پدید آمده است. این واژه در لغت‌نامه‌های معتبری چون دهخدا، معین و عمید به معنای بیرون رفتن از راه راست، بیراه شدن، دچار انحراف فکری یا عملی گشتن و سرگردانی تعبیر شده است. متضاد مستقیم این مفهوم، هدایت شدن و راه‌یافتن است.

در فرهنگ دینی و متون قرآنی، این مفهوم با واژگانی نظیر «ضلالت» و «غوایت» هم‌ارز است و به دوری از مسیر حق و هدایت الهی اشاره دارد؛ کما اینکه در آیه پایانی سوره حمد از «ضالّین» (گمراهان) یاد شده است. در ادبیات تمثیلی نیز گمراهی را غالباً به تاریکی در برابر نور، بیابان بی‌نشانه (تیه)، یا گوسفند دورافتاده از گله تشبیه می‌کنند که راه مقصد را گم کرده است.