یعنی چه
ساطوری در زبان فارسی صفت نسبی است و به هر چیزی که به ساطور منسوب باشد یا به وسیله آن قطعهقطعه و بسیار ریز شده باشد، اشاره دارد. این اصطلاح در آشپزی کاربرد فراوانی دارد و نشاندهنده نوعی برش دستی و اصیل است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه ساطوری (sāṭūrī) است که از سه هجای کشیده-کشیده-کشیده تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماییهایی نظیر «نوعی خرد کردن گوشت و سبزی» یا «منسوب به چاقوی بزرگ قصابی»، واژه ۶ حرفی «ساطوری» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف موادی که به این روش خرد شدهاند، بیشتر از واژه Chopped یا اصطلاح دقیقتر Cleaver-cut استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب توصیفی «مقطع بالساطور» (تکهشده با ساطور) یا برای گوشت از «مفروم خشین» (چرخکرده درشت) استفاده میکنند.
به ترکی
در ترکی استانبولی به مواد خردشده با این ابزار Satırla doğranmış میگویند و گوشت ساطوری معروف را Satır kıyması مینامند.
به فارسی
معادلهای اصیل و سره فارسی برای این مفهوم شامل واژههایی چون خردشده، ریزریزشده و قیمهقیمه است که کیفیت قطعهقطعه شدن ماده را نشان میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل ساطوری
واژه «ساطوری» صفت نسبی در زبان فارسی است که از اسم ابزار «ساطور» (با ریشه عربی-سریانی) مشتق شده است. این کلمه در فرهنگ عامه و بهویژه در هنر آشپزی ایرانی جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که گوشت یا سبزیجات ساطوری شده، به عنوان نمادی از کیفیت، اصالت و طعم بهتر غذا در مقایسه با مواد چرخکرده یا مکانیزه شناخته میشوند.
باید توجه داشت که این واژه نباید با اصطلاح عرفانی مکتب ذن یعنی «ساتوری» (با ت دو نقطه) که به معنای اشراق، بیداری ناگهانی و روشنشدگی است، اشتباه گرفته شود. ساطوری با صاد، کاملاً بار معنایی مادی، برندگی، تقسیم کردن و خرد کردن قاطعانه را به همراه دارد.
در کاربردهای استعاری و کنایهای فرهنگ عامه، عبارت «ساطوری کردن» به معنای تکهتکه کردن بیرحمانه، از بین بردن شیرازه یک متن یا موضوع، و یا برخورد بسیار قاطع و خشن با یک مسئله به کار میرود که نشاندهنده ویژگی برندگی و صراحت ابزار ساطور است.