یعنی چه
در زبان فارسی امروز، به معنای مالدوست شدن و خودداری از خرج کردن مال است. اما در لغتنامه دهخدا و متون کهن، به معنای پست، حقیر، فرومایه و ناکس شدن نیز به کار رفته است.
تلفظ
این ترکیب از واژه عربی خَسِیس (با فتح خ و کسر سین) و فعل مصدری شدن تشکیل شده است.
در جدول
بسته به تعداد حروف جدول، کلماتی مانند بخیل شدن، ممسک شدن یا لئیم شدن نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای توصیف این حالت در انگلیسی از عبارات مربوط به خساست و ناخنخشکی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای جنبه مالی از ریشه بخل و برای جنبه فرومایگی از واژگانی مثل إدانة استفاده میکنند.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ، این حالت نماد کوچکمنشی و عدم سخاوت اخلاقی است. در تمثیلها، اشخاصی مانند قارون یا اسکروچ و در حیوانات، مورچه (به خاطر ذخیرهسازی بیش از حد) یا سگ بازاری (که پاسداری میکند ولی خود بهرهای نمیبرد) به عنوان نماد آن یاد میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل خسیس شدن
عبارت «خسیس شدن» در زبان فارسی معاصر دلالت بر تغییر رفتار فرد به سمت بخلورزی، ناخنخشکی و امساک شدید در هزینهها و انفاق دارد. این واژه ریشه در زبان عربی دارد که در اصل به معنای پست، حقیر و کمارزش شدن بوده و در متون کهن فارسی و اشعار کلاسیک نیز گاهی در همین مفهومِ فرومایگی به کار رفته است؛ اما به مرور زمان در زبان عامیانه، معنای آن به خساست مالی منحصر شده است.
اگرچه خود این ترکیب یا کلمه خسیس به طور مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما مفاهیم مترادف آن مانند «بخل»، «شُحّ» (بخل همراه با حرص شدید) و «قتور» (سختگیری در انفاق) به عنوان صفاتی ناپسند به شدت نکوهش شدهاند. در فرهنگ و ادبیات نیز این حالت به عنوان نمادی از فقر روحی و ترس همیشگی از دست دادن مال شناخته میشود.