یعنی چه
این ترکیب دو وجه معنایی دارد: در اصطلاح تخصصی کبوترداران (عشقبازان)، به اصالت ژنتیکی، نژاد خالص و ویژگیهای باطنی و ارثی مانند غریزه قوی پرش یا بازگشت به خانه گفته میشود که با چشم قابل مشاهده نیست. در وجه ادبی و توصیفی، به معنی ماهیت، گوهر وجودی و خصلتهای نمادین کبوتر نظیر آرامش، صلح و بیکینه بودن است.
تلفظ
ترکیب اضافی متشکل از واژه عربی «ذات» (با مکسور شدن تاء در حالت اضافه) و واژه فارسی «کبوتر» است.
در جدول
این ترکیب توصیفی در معماها و جداول به عنوان یک عبارت ۸ حرفی شناخته میشود.
به انگلیسی
با توجه به زمینه متن میتوان از معادلهای مربوط به ژنتیک پرنده یا ذات معنوی آن استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی برای بیان اصالت از سلاله و برای بیان ماهیت وجودی از طبع و طبیعت استفاده میشود.
در قرآن
ترکیب «ذات کبوتر» و خود واژه کبوتر در متن قرآن ذکر نشدهاند. واژه «ذات» به صورت مستقل در قرآن در ترکیباتی مانند «ذات البین» یا «ذوات» به معنی صاحب و مالک به کار رفته است و ارتباطی با این مفهوم ندارد.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات شفاهی، این ترکیب کنایه از اصالت باطنی انسانهاست؛ چرا که کبوتر اصیل همیشه به اصل و خانه خود بازمیگردد. همچنین به دلیل ویژگیهای خود پرنده، نمادی از سرشت صلحجو، بیکینه بودن و لطافت غریزی است.
جمعبندی و توضیح کامل ذات کبوتر
عبارت «ذات کبوتر» یک اصطلاح لغوی رسمی و مدون در فرهنگهای واژگان کلاسیک مانند دهخدا یا معین نیست، بلکه یک ترکیب توصیفی و مضاف و مضافالیه است که در دو قلمرو کاربرد دارد. در اصطلاح حرفهای کبوترداران، این عبارت به ویژگیهای ژنتیکی پنهان، اصالت نژاد و غریزه پرواز و بازگشت پرنده اشاره دارد که تنها با محک زدن و جوجهکشی آشکار میشود.
در قلمرو ادبیات و باورهای عامیانه، این ترکیب به عنوان کنایهای از سرشت پاک، بیآزاری و اصالت خانوادگی انسانها به کار میرود؛ به این معنا که انسانهای اصیل در نهایت به اصل و باطن نیکوی خود متمایل هستند، همانطور که کبوتر به طور غریزی صلحجو و وفادار به خانه است.