یعنی چه
واژه «زیبا سرشت» صفت مرکبی است که برای توصیف افرادی با باطن پاک، اخلاق پسندیده و طینت نیکو به کار میرود؛ کسی که رفتار و کردارش نشاندهنده اصالت و خیرخواهی درونی اوست.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش «زیبا» (صفت) و «سرشت» (اسم از مصدر سرشتن) تشکیل شده است و به صورت روان و بدون تشدید خوانده میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما معمولاً خودِ واژه «زیبا سرشت» یا مترادفهای هشتحرفی آن مانند نیکسرشت و پاکطینت است.
به انگلیسی
برای انتقال دقیق این مفهوم در زبان انگلیسی از صفتهایی استفاده میشود که به پاکی قلب و اصالت ذاتی اشاره دارند.
به فارسی
این واژه کاملاً پارسی و حاصل ترکیب صفت «زیبا» با اسم «سرشت» (از ریشه پهلوی srēštan) است. واژگان نیکونهاد، خوشذات و فرشتهخو از هممعنیهای نزدیک آن هستند، در حالی که واژههایی چون بدسرشت و زشتنهاد در نقطه مقابل آن قرار میگیرند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و فرهنگ عرفانی ایران، «زیبا سرشت» نمادی از انسانهای خردمند، حقجو و وارسته است که جان خود را از آلودگیهای دنیا پاک نگه داشتهاند. شاعرانی چون عطار و سعدی این تعبیر را برای توصیف انسان کامل و صاحبان معرفت به کار بردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل زیبا سرشت
واژه «زیبا سرشت» یکی از ترکیبات اصیل و زیبای زبان فارسی است که از آمیختگی صفت «زیبا» و واژه «سرشت» (به معنی طینت و آفرینش) پدید آمده است. این اصطلاح در لغتنامههای معتبری مانند دهخدا به معنای نیکونهاد، پاکذات و خیرخواه آمده و بازتابدهنده اوج کمال اخلاقی و انسانی در یک فرد است.
در فرهنگ و ادبیات عرفانی ما، این واژه صرفاً یک توصیف ظاهری یا اخلاقی ساده نیست، بلکه نمادی از انسان کامل، روح صیقلخورده و سالکی است که به فطرت پاک الهی خویش بازگشته است. اگرچه این ترکیب عینا در متن قرآن نیامده، اما از نظر معنایی کاملاً با مفهوم قرآنی «فطرت پاک انسانی» و ستایش نیکوکاری همسو است.