یعنی چه
این اصطلاح تخصصی در علوم حدیث و علم رجال، به راویانی اشاره دارد که به دلیل ضعف در حافظه، صداقت، مذهب یا غفلت شدید، روایاتشان نامعتبر ارزیابی شده و از درجه اعتبار ساقط است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت عربی به صورت «اَضُّعَفاء وَ لْمَتْروکین» (Az-Zu'afā' wal-Matrūkīn) است که از دو بخش الضعفاء (جمع ضعیف) و المتروکین (جمع متروک) تشکیل میشود.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کشوری و تخصصی مذهبی، این عبارت دقیقاً ۱۷ حرف دارد و به عنوان پاسخی برای اصطلاح راویان طرد شده و نامعتبر استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و متون کهن رجالی، بسته به نقش اعرابی کلمه در جمله، به صورت «الضعفاء والمتروكون» نیز به کار میرود و اشاره به محدثان ساقطشده از اعتبار دارد.
به فارسی
برگردان دقیق و تحتاللفظی این عبارت به زبان فارسی «ضعیفان و رهاشدگان» یا «ناتوانان و ترکشدگان» است که در اصطلاح دینپژوهی به محدثان نامعتبر ترجمه میشود.
در قرآن
خود این عبارت ترکیبی در قرآن وجود ندارد. البته ریشههای آن مانند واژه «الضُّعَفَاءُ» در آیه ۹۱ سوره توبه و ۲۱ سوره ابراهیم به کار رفتهاند، اما این عنوان کاملاً یک اصطلاح رجالی و خارج از متن قرآن است.
نماد چیست
این عبارت نماد اسطورهای یا تصویری ندارد، بلکه در حوزه علوم اسلامی، نماد شدیدترین درجات جرح، عدم وثاقت، پالایشگری احادیث و بیاعتباری مطلق یک گزارش حدیثی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل الضعفاء و المتروکین
عبارت «الضعفاء و المتروکین» یک اصطلاح تخصصی و بسیار کلیدی در علوم حدیث و علم رجال است که برای بررسی پیشینه و میزان اعتبار راویان کلام مذهبی به کار میرود. این اصطلاح از دو بخش «الضعفاء» (کسانی که در حافظه یا دقت دچار مشکل هستند) و «المتروکین» (کسانی که روایاتشان به طور کامل کنار گذاشته شده است) تشکیل یافته و در مجموع به معنای راویان ناتوان و طردشدهای است که نمیتوان به نقل آنها اعتماد کرد.
در تاریخ اسلام، کتابهای مرجع و بزرگی توسط محدثان معروف فریقین (مانند نسائی، دارقطنی و ابنجوزی) با همین عنوان «الضعفاء و المتروکین» تالیف شده است. هدف اصلی نگارش این آثار، شناخت افراد دروغگو یا بیدقت، و در نتیجه پالایش احادیث نبوی و مذهبی از گزارشهای مجعول و نادرست بوده است.
این اصطلاح در ساختار جدولهای کلمات متقاطع تخصصی معمولاً ۱۷ حرف دارد و بازتابدهنده فرآیند «جرح و تعدیل» در تاریخنگاری و سندشناسی اسلامی است که مرز میان سخنان مستند و روایات ساختگی را مشخص میکند.