یعنی چه
این کلمه در واقع صورت سرهمنویسیشدهٔ فعل مرکب و مؤکد عربی «فَلَيُبَتِّكُنَّ» است. در لغت به معنای بریدن بدون بازگشت، شکافتن یا قطع کردن پیاپی چیزی است که در متن قرآنی به بریدن گوش حیوانات اشاره میکند.
تلفظ
در متون و جستجوهای فارسی به صورت سادهشدهٔ «فلیبتکن» نوشته میشود، اما تلفظ صحیح قرآنی و عربی آن با تشدید و حرکات به صورت «فَلَیُبَتِّكُنَّ» میباشد.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، اگر به عنوان فعلی قرآنی به معنی بریدن گوش چهارپایان اشاره شود، پاسخ دقیق آن «فلیبتکن» با ۷ حرف است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این فعل به صورت آیندهٔ قطعی و مؤکد برای بریدن یا شکافتن (slit/cut off) ترجمه شده است.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و مترادفهای آن در زبان عربی افعالی مانند «فلیقطعن» یا «فلیشقن» از باب تأکید با نون ثقیله هستند.
به فارسی
برگردان مستقیم این فعل مضارع مؤکد به زبان فارسی، عبارت است از «پس قطعاً میبرند» یا «پس حتماً خواهند شکافت» که کاربرد مستقل در گفتار روزمره فارسی ندارد.
در قرآن
این کلمه بخشی از آیه ۱۱۹ سوره نساء است که از زبان شیطان نقل میشود: «وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ...» یعنی: و آنان را گمراه میکنم و به آرزوها سرگرمشان میسازم و به آنان دستور میدهم که گوش چهارپایان را بشکافند.
جمعبندی و توضیح کامل فلیبتکن
واژه فلیبتکن در اصل یک کلمه مستقل فارسی نیست، بلکه صورت سرهمنویسیشده و فارسیشدهٔ فعل قرآنی «فَلَيُبَتِّكُنَّ» است. این کلمه از ریشه ثلاثی مجرد «بتک» در زبان عربی مشتق شده که به معنای بریدن، قطع کردن یا شکافتن پیاپی و بدون بازگشت است.
این واژه تنها یکبار در قرآن کریم و در آیه ۱۱۹ سوره نساء به کار رفته است. در این آیه، اصطلاح مذکور به عنوان یکی از دستورها و وسوسههای شیطان به انسانها مطرح شده که اشاره به یک سنت خرافی در دوران جاهلیت دارد؛ مشرکان گوش برخی از چهارپایان را میبریدند یا میشکافتند تا آنها را وقف بتها کنند و استفاده از آنها را بر خود حرام سازند.
در فرهنگ اسلامی و اصطلاحات قرآنی، این واژه به عنوان نمادی از خرافات جاهلی، تغییر در خلقت الهی و بدعتهای باطل شناخته میشود. در کاربردهای معاصر یا در جداول کلمات متقاطع، منظور از آن همان فعل هفتحرفی قرآنی به معنای بریدن گوش حیوانات است.