یعنی چه
این واژه به فردی اشاره دارد که در برابر احسان، نیکی و خدمات دیگران بی تفاوت است و قدردان تلاشها و محبتهای آنها نیست. در اخلاق اجتماعی و دینی، این صفت مایه نکوهش است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت قَدرْ-نِشناس (qadr-nišnās) است که از دو بخش قدر (عربی) و نشناس (فارس) ترکیب شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با موضوع فرد بیسپاس، کلماتی مانند ناسپاس و نمکنشناس کاربرد فراوان دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان ungrateful و unappreciative رایجترین معادلها برای توصیف این ویژگی اخلاقی هستند.
به عربی
در زبان عربی با توجه به میزان و شدت ناسپاسی، از واژههای جاهد یا کلمات مبالغهای مانند کفور استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه Kadirbilmez دقیقاً با ساختار ترکیبی مشابه فارسی (قدر + نشناس) به کار میرود.
در قرآن
خود واژه مرکب و فارسی «قدرنشناس» در قرآن نیامده است، اما مفهوم کفران نعمت و ناسپاسی بارها مطرح شده؛ از جمله در آیه ۶۶ سوره حج که میفرماید: «إِنَّ الْإِنْسَانَ لَکَفُورٌ» (حقاً که انسان بسیار قدرنشناس است).
جمعبندی و توضیح کامل قدر نشناس
واژه «قدرنشناس» یک صفت مرکب در زبان فارسی است که از کلمه عربی «قدر» (به معنی ارزش و منزلت) و بن مضارع «نشناس» (از مصدر نشناختن) تشکیل شده است. این اصطلاح اخلاقی به فردی اطلاق میشود که در برابر نیکی، محبت و خدمات دیگران پاسخ شایستهای نمیدهد و ارزش مواهب و زحمات را نادیده میگیرد.
در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی، رفتارهای قدرنشناسانه همواره نکوهش شده و در مقابل مفاهیمی همچون وفاداری و حقشناسی قرار میگیرد. برای نمونه، در تمثیلهای سنتی گاهی از گربه به عنوان نماد حیوانی بیوفا یا قدرنشناس یاد میشود.
از نظر مذهبی و قرآنی نیز هرچند این واژه به دلیل اصالت فارسی خود در متن مصحف شریف نیست، اما مفاهیم مترادف آن مانند «کفور» و «کنود» مکرراً برای توصیف انسانهایی که نعمتهای الهی را کتمان کرده یا سپاسگزار نیستند، به کار رفته است.