یعنی چه
در لغتنامههای معتبر مانند دهخدا، معین و عمید، زرپرست به عنوان یک صفت مرکب فاعلی تعریف شده است. این واژه به فردی اطلاق میشود که مادیات، پول و ثروت را هدف غایی زندگی خود قرار داده و دلبستگی افراطی به مال دنیا دارد.
تلفظ
این واژه از دو بخش «زَر» (با فتح ز) و «پَرَست» (با فتح پ و ر) تشکیل شده است.
در جدول
کلمه زرپرست دقیقاً از ۶ حرف تشکیل شده است و در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «پولپرست»، «دنیاپرست» یا «شیفته طلا» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای متنوعی برای رساندن این مفهوم وجود دارد؛ از واژههای ترکیبی مستقیم مانند Money-worshipper گرفته تا اصطلاحات خاصتر نظیر Mammonist و Money-grubber.
به فارسی
واژگان هممعنی فارسی آن شامل دنیاپرست، مادیگرا، حریص، بخیل و زراندوز است. در مقابل، واژههایی مانند خداپرست، زاهد، ایثارگر، بخشنده و بیطمع به عنوان متضاد آن شناخته میشوند. همچنین از نظر ریشهشناسی، این واژه کاملاً ایرانی و ترکیب «زر» (اوستایی: ziri به معنی زرد/طلا) و «پرست» (بن مضارع پرستیدن) است.
نماد چیست
در ادبیات اخلاقی و عرفانی فارسی، زرپرست نماد فرجام بد، حرص و بیوفایی دنیاست. این مفهوم به طور غیرمستقیم با تعابیری همچون «عبدالدینار» (بنده دینار) در احادیث و نکوهش دلبستگی شدید به مال در آیاتی مانند «وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا» در قرآن کریم مطابقت دارد؛ چنانکه سعدی میفرماید: «روزی بینی به کام دشمن زر مانده و زرپرست مرده».
جمعبندی و توضیح کامل زرپرست
واژهٔ «زرپرست» یک صفت مرکب فاعلی و اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب دو بخش «زر» (به معنای طلا و ثروت) و «پرست» (از ریشهٔ پرستیدن و به معنای دلبستگی افراطی) شکل گرفته است. این کلمه در متون کلاسیک و لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین، به افرادی اطلاق میشود که تمام هموغم خود را انباشت ثروت و مادیات قرار دادهاند و از ارزشهای معنوی غافل شدهاند.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، زرپرستی همواره مورد نکوهش بزرگان و شاعران بوده و به عنوان نمادی از طمع، حرص و عاقبتبهشری یاد شده است. اگرچه این ترکیب فارسی در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما مفهوم آن کاملاً با نکوهش مادیگرایی و تعابیری چون «بندهٔ دینار» در احادیث شریف اسلامی همخوانی دارد.
این واژه در زبانهای دیگر نیز معادلهای دقیقی دارد؛ در انگلیسی اصطلاحاتی چون Money-worshipper و Miser، در عربی تعابیری مانند عابد المال، و در ترکی استانبولی عبارت Para göz برای توصیف این حالت روحی به کار میروند. در بازیهای فکری و جدول نیز این کلمه به عنوان یک پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهای مرتبط با پولپرستی کاربرد دارد.