یعنی چه
جوشیر یا جاوشیر نام گیاهی پایا، کوهستانی و بلند از تیره چتریان با گلهای زرد است. همچنین این واژه به صمغ یا شیره خشکشده و تلخی که از ریشه و ساقه این گیاه ترشح میشود اشاره دارد که در طب سنتی به عنوان دارویی گرم و محرک برای تسکین دردهای عصبی و مفصلی کاربرد داشته است.
تلفظ
این کلمه در زبان عامه و برخی متون به صورت جُوشیر (یا جاشیر) تلفظ میشود، اما شکل اصیل و فصیحتر آن در لغتنامهها جاوْشیر (یا گاوشیر) ضبط شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان صمغ دارویی یا گیاه کوهی چتریان در مدل ۵ حرفی «جوشیر» یا «جاشیر» و در مدل ۶ حرفی «جاوشیر» است.
به انگلیسی
در منابع بینالمللی و انگلیسی، صمغ رزینی حاصل از این گیاه را Opopanax مینامند و خود گیاه بسته به گونه دقیق آن در جنسهای Prangos یا Ferula طبقهبندی میشود.
به ترکی
در زبان ترکی متون کهن دارویی، این واژه به صورت Çavşır از فارسی وام گرفته شده است و در معنای عام به آن صمغ یا رزین گیاهی (Bitkisel sakız / Reçine) میگویند.
به فارسی
معادلها و اشکال دیگر این واژه در زبان فارسی شامل جاشیر، جاوشیر، گاوشیر، جواشیر و کوشیر است که همگی به یک ریشه واحد گیاهشناسی و واژهشناسی بازمیگردند.
نماد چیست
در متون نمادشناسی کلاسیک و طب سنتی، جوشیر به عنوان نمادی از شفا و درمان از طریق گیاهان سختکوش بیابانی و کوهستانی، و همچنین مظهر گرمی مزاج و تقویت نیروی درونی بدن شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل جوشیر
واژه «جوشیر» که در اصل دگرگونشده واژه کهن «گاوشیر» یا «گیاهشیره» است، در فرهنگ لغت و طب سنتی ایران به دو مفهوم درهمتنیده اشاره دارد؛ نخست گیاهی بلند و پایا از تیره چتریان که در کوهستانها میروید و علوفهای مرغوب است، و دوم صمغ رزینی، تلخ و تندبویی که از ریشه و ساقه این گیاه یا گونههای همخانواده آن (مانند فرولا) استخراج میشود.
این صمغ دارویی از زمانهای دور در داروشناسی سنتی ایرانی و یونانی به عنوان یک ماده با طبع گرم و محرک برای بهبود دردهای مفصلی، مشکلات گوارشی و بیماریهای عصبی تجویز میشده است. اگرچه در کتابهای لغت نامهای متعددی مثل جاشیر، جاوشیر و گاوشیر برای آن ذکر شده، اما همه آنها به یک حقیقت واحد اشاره دارند.
امروزه در علم گیاهشناسی مدرن، صمغ جوشیر با نام تجاری و بینالمللی Opopanax شناخته میشود. این کلمه با داشتن ۵ حرف یکی از واژههای پرکاربرد در جدولهای کلمات متقاطع برای اشاره به صمغهای گیاهی و داروهای کهن است.