یعنی چه
«مُبَرّا دانستن» به معنای بیگناه شمردن، تبرئه کردن ذهنی و منزه دانستن یک شخص یا شیء از هرگونه خطا، جرم، نقص یا نسبت ناروا است. وقتی کسی را مبرا میدانید، در واقع او را از اتهامات وارده پاک و بری میشمارید.
تلفظ
این ترکیب از واژه واجبست صفت مفعولی عربی «مُبَرَّأ» (با تشدید روی راء و فتح آن) به همراه فعل فارسی «دانستن» ساخته شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای کلمات، این عبارت به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «بیگناه شمردن» یا «پاک دانستن از تهمت» به کار میرود و دقیقاً ده حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از افعال رسمی حقوقی و عمومی مانند to exonerate، to acquit و to clear استفاده میشود.
به عربی
ریشه اصلی این واژه عربی (ب-ر-ء) است. در زبان عربی عبارت «اعتبره بريئاً» یا استفاده از صفت مشتق «مُبرّأ» همین معنای تنزیه و پاکی از تهمت را میرساند.
نماد چیست
این مفهوم نماد حقیقت، عدالت تجلییافته و رفع تهمت است. در مفاهیم بصری و کهنالگوها، تبرئه و مبرا دانستن با نشانههایی چون آب زلال، کبوتر سفید (پاکی و صلح) و همچنین ترازوی عدالت (سنجش بیطرفانه که به نفع بیگناهی سنگینی میکند) به تصویر کشیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مبرا دانستن
عبارت «مبرا دانستن» یک ترکیب فعلی منسجم و فصیح در زبان فارسی است که از صفت مفعولی عربی «مُبَرّا» (برگرفته از ریشه بَرَأَ به معنی پاک شدن از عیب و بیماری) و فعل فارسی «دانستن» تشکیل شده است. این واژه در لغتنامههای شاخص مانند دهخدا و معین به معنای منزه شمردن، عاری دانستن از خطا و تبرئه کردن ذهنی یا قانونی شخص از یک اتهام یا نقص تعریف شده است.
این مفهوم بار معنایی بسیار مثبتی دارد و در متون دینی و ادبیات کلاسیک نیز به وفور دیده میشود؛ به طوری که در قرآن کریم نیز در قالب واژههایی چون «مُبَرَّؤون» برای اشاره به پاکدامنی و تنزیه افراد از تهمتهای ناروا استفاده شده است. متضادهای مستقیم آن شامل متهم کردن، مجرم دانستن و مقصر شمردن هستند.
در کاربردهای روزمره، حقوقی و حتی در حل جدول کلمات متقاطع، این عبارت زمانی به کار میرود که پس از بررسی یا بر اساس باور قلبی، فردی از هرگونه آلودگی به گناه یا تقصیر پاک اعلام شود و جایگاه اخلاقی یا قانونی او اعاده گردد.