معنی
کبریا در لغت به معنای عظمت، بزرگی کمال ذات، شکوه و جلالت است. این واژه مبالغه در «کِبَر» بوده و به اصالت و بزرگی مطلق اشاره دارد که شایسته ذات پروردگار است؛ هرچند در ادبیات فارسی گاهی به مجاز در معنای غرور و تکبر یا خودِ ذات خداوند نیز استعمال شده است.
یعنی چه
این واژه برای توصیف اوج عظمت و جلالی به کار میرود که عقل انسان از درک کامل آن عاجز است. واژهای کلاسیک و عرفانی است که تجلی بینیازی و اقتدار مطلق را میرساند.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای راهنماهایی چون «عظمت و بزرگی»، «شکوه و جلال الهی» یا «بزرگواری»، پاسخی که مد نظر است واژه ۵ حرفی «کبریا» یا معادلهای ۴ حرفی آن نظیر عظمت، جلال و شکوه است.
به انگلیسی
برای برگردان کبریا به زبان انگلیسی از واژگانی استفاده میشود که مفهوم بزرگی مطلق و ابهت را منتقل کنند. توجه شود که ترجمه آن به Cobra به دلیل شباهت ظاهری کاملاً غلط است.
به فارسی
مترادفها و برابرهای رایج این واژه در زبان فارسی شامل بزرگی، عظمت، جلال، شکوه، شوکت، حشمت، هیبت، قدرت، فر و جلالت است. واژههای متضاد آن نیز حقارت، کوچکی، مذلت و فروتنی هستند. همخانوادههای آن کِبَر، کبیر، اکبر، تکبر و استکبار میباشند که از ریشه عربی (کبر) وارد فارسی شدهاند.
در قرآن
این واژه دو بار در قرآن کریم آمده است؛ یکبار در آیه ۳۷ سوره جاثیه («وَلَهُ الْكِبْرِيَاءُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...») که عظمت و کبریایی در آسمانها و زمین را مختص خداوند میداند، و بار دیگر در آیه ۷۸ سوره یونس از زبان فرعونیان به موسی که مقصود از آن بزرگی، حکومت و برتری بر روی زمین است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات عرفانی فارسی، کبریا نماد بارز صمدیت، بینیازی و شکوه دستنایافتنی خداوند است که عقول بشر به کنج حقیقت آن راه ندارد. شاعران بزرگی چون حافظ از این مفهوم برای نشان دادن ابهت آستان الهی بهره بردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل کبریا
واژه «کبریا» اصالتاً ریشهای عربی دارد که به زبان فارسی وارد شده و در معنای عظمت، بزرگی مطلق، جلال و شکوه به کار میرود. این کلمه مفهوم مبالغهآمیزی از بزرگی را در خود دارد که در متون دینی و عرفانی عمدتاً به عنوان صفت مخصوص ذات باریتعالی و تجلی بینیازی مطلق او (صمدیت) شناخته میشود، هرچند در ادبیات فارسی گاهی به شکل مجاز به معنای غرور و تکبر یا خودِ پروردگار نیز استعمال شده است.
این واژه دقیقاً ۵ حرف دارد و در قرآن کریم نیز دو مرتبه به کار رفته که یکی به عظمت خداوند در کل هستی و دیگری به ادعای برتریجویی دنیوی اشاره دارد. در حوزه زبانآموزی و ترجمه، معادلهای انگلیسی دقیقی چون Majesty و Grandeur برای آن وجود دارد و در زبان فارسی با کلماتی نظیر حشمت، فر، شوکت و بزرگی همپوشانی معنایی نزدیکی دارد.